Συγγραφείς αυτού του ιστολογίου είναι ο καθένας από μας, που έχει να πει, να παρατηρήσει και να σχολιάσει κάτι για τα θέματα της ΠΑΙΔΕΙΑΣ.
Ενυπόγραφα θέματα για ανάρτηση γίνονται απλά με ηλεκτρικό μήνυμα στη διεύθυνση:kapistri@gmail.com και δημοσιεύονται χωρίς λογοκρισία. Τα σχόλια είναι ελεύθερα για τον καθένα, ακόμα και ανώνυμα!

Δευτέρα, 12 Ιουλίου 2010

ΕΝΕΡΓΩΣ

Πολιτική και ποδόσφαιρο
Του Κώστα Γουλιάμου*
Φωτογραφία
Τελικά αποδεικνύεται εν τοις πράγμασι πως το ποδόσφαιρο είναι πολιτική με άλλα μέσα. Για παράδειγμα, ο Juscelino Κubitschekde Οliveira, Πρόεδρος της Βραζιλίας το 1958 - χρονιά που η Βραζιλία κατέκτησε το Μουντιάλ - είχε εκφράσει την τραγελαφική θέση πως “δεν πειράζει που ο λαός δεν έχει ψωμί να φάει. Αρκεί που του δίνουμε τόσες ποδοσφαιρικές συγκινήσεις. Αρκεί που του δίνουμε έναν Πελέ και ένα Βαβά για να ξεχνάει πως δεν έχει νοσοκομεία και σχολεία”. Επίσης είναι γνωστός ο “Πόλεμος του ποδοσφαίρου” (La guerra del futbol) ή άλλως ο “Πόλεμος των 100 ωρών” του1969 μεταξύ της Ονδούρας και του Ελ Σαλβαδόρ. Οι έντονες ταραχές που ξέσπασαν κατά το δεύτερο προκριματικό γύρο για το Μουντιάλ του 1970, έγιναν casus beli λόγω ακριβώς της πολιτικής διαμάχης στο ζήτημα της μετανάστευσης από το Ελ Σαλβαδόρ στην Ονδούρα.
Και ακόμα, να σημειώσουμε το άσβεστο μίσος μεταξύ της Λάτσιο και της Ρόμα. Η Λάτσιο ήταν η αγαπημένη ομάδα του δικτάτορα Μουσολίνι, ενώ η Ρόμα αντιπροσώπευε τις λαϊκές τάξεις, συσπειρώνοντας ακόμη και σήμερα πολλούς αριστερούς.
Κάτι αντίστοιχο απαντά κανείς και στην Τουρκία. Μια αντιπαλότητα μεταξύ δύο ηπείρων (Ασία-Φενέρ, Ευρώπη-Γαλατά) και, ταυτόχρονα, δύο τάξεων. Η Φενέρμπαχτσε εκφράζει την φτωχή τάξη των εργαζομένων. Η Γαλατάσαραϊ τη μέση και ανώτατη τάξη. Επιπλέον, γνωρίζουμε την ασίγαστη διαμάχη Ρέιντζερς - Σέλτικ στη Σκοτία. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη ποδοσφαιρική διαμάχη όλων των εποχών. Προτεστάντες εναντίον καθολικών. Να αναφέρουμε πως η συνάντηση της Ντιναμό Ζάγκρεμπ με τον Ερυθρό Αστέρα στις 13 Μάη του 1991 έμελλε να είναι η τελευταία της ενιαίας γιουγκοσλαβικής λίγκας και δεν ολοκληρώθηκε ποτέ. Να θυμηθούμε, μεταξύ άλλων, πώς αντιμετωπίστηκε ο αγώνας και κυρίως η νίκη της Αργεντινής επί της Αγγλίας που έγινε στο Μεξικό, δηλαδή λίγο μετά την εισβολή και κατοχή των Βρετανών στα νησιά Φώκλαντ. Θα μπορούσαμε να αντλήσουμε και άλλα παραδείγματα από την ιστορία. Εν πάση περιπτώσει, το θέμα είναι πως ούτε και το παγκόσμιο πρωτάθλημα στη Νότια Αφρική απέφυγε τον κανόνα.
Ο αποκλεισμός μιας ομάδας (λόγου χάρη, Ιταλίας και Γαλλίας) ή μια βαριά ήττα αποτελούσε ισοδύναμο του εθνικού διασυρμού. Τυπική περίπτωση η συντριπτική ήττα της Αγγλίας από τη Γερμανία. Εκείνο πάντως που προκαλεί αρνητική εντύπωση είναι το γεγονός των “δανείων” από την πολεμική ορολογία που ένας κύκλος σχολιαστών χρησιμοποιεί για τα ποδοσφαιρικά τεκταινόμενα. Αποτελεί σύνηθες φαινόμενο η παρομοίωση ενός σκληρού αγώνα με πεδίο μάχης. Όπως και ο χαρακτηρισμός των παικτών ως μονομάχων ή ηρώων. Σε κάθε περίπτωση, η φύση του ποδοσφαίρου τραυματίζεται πλειστάκις από την πολεμική ορολογία που έχει τις ρίζες της σε πολιτικές, οικονομικές ή άλλες έριδες. Σε πολλές μάλιστα περιπτώσεις χρησιμοποιείται ως μηχανισμός επιβολής κυριαρχίας απέναντι σε αντιπάλους ή ως μέσο προπαγάνδας. Βέβαια είναι αξιοσημείωτες και οι περιπτώσεις που το ποδόσφαιρο απέδειξε το ειρηνευτικό μεγαλείο του συμφιλιώνοντας, έστω και προσωρινά, «ορκισμένους» εχθρούς». Το εμβληματικό περιστατικό μεταξύ Γερμανών και Βρετανών στρατιωτών, γνωστό ως η “Ανακωχή των Χριστουγέννων 1914” στα χαρακώματα του δυτικού μετώπου κατά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο (Βέλγιο και βορειο-ανατολική Γαλλία), αποτελεί μια τέτοια περίπτωση. Μάλιστα η ανακωχή θορύβησε τόσο πολύ τους αξιωματικούς των δύο αντιπάλων που έδωσαν διαταγές για ανασύνταξη και συνέχιση της μάχης. Μολοταύτα, οι στιγμές της ειρηνικής αναμέτρησης απέδειξαν τη δύναμη του ποδοσφαίρου, που συχνά είναι σε θέση να γεφυρώσει φαινομενικά αγεφύρωτα χάσματα. Εν κατακλείδι, έχουμε ανάγκη σε διεθνές επίπεδο από την υπεύθυνη στάση των ΜΜΕ, αλλά και μιας υπεύθυνης διαχείρισης από πλευράς πολιτικών ώστε να μην δυναμιτίζεται το κλίμα. Και οι δύο φορείς εξουσίας γνωρίζουν καλά πως το ποδόσφαιρο, σε συνδυασμό με τη δύναμη επιρροής και κινητοποίησης που διαθέτει, αποτελεί αντικείμενο εκμετάλλευσης σε λάθος «χέρια», υπό τη σκέπη των οποίων βρίσκουν ως γνωστόν καταφύγιο ομάδες σοβινιστών και χούλιγκαν. Η αδιαφορία, η ανοχή ή αδυναμία απέναντι σε τέτοια φαινόμενα, επιτρέπει σε κάποιους να χρησιμοποιούν το ποδόσφαιρο ως εργαλείο επιβολής, προπαγάνδας και επίτευξης ιδιοτελών στόχων.

*Ο Κώστας Γουλιάμος είναι Αντιπρύτανης του Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου Κύπρου. 
Από το kapistri 

Δεν υπάρχουν σχόλια: