Συγγραφείς αυτού του ιστολογίου είναι ο καθένας από μας, που έχει να πει, να παρατηρήσει και να σχολιάσει κάτι για τα θέματα της ΠΑΙΔΕΙΑΣ.
Ενυπόγραφα θέματα για ανάρτηση γίνονται απλά με ηλεκτρικό μήνυμα στη διεύθυνση:kapistri@gmail.com και δημοσιεύονται χωρίς λογοκρισία. Τα σχόλια είναι ελεύθερα για τον καθένα, ακόμα και ανώνυμα!

Δευτέρα, 23 Αυγούστου 2010

ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ

Η Τουρκία στα Βαλκάνια
Του Στέφανου Κωνσταντινίδη*
Η επιστροφή της Τουρκίας στα Βαλκάνια είναι θεαματική τα τελευταία χρόνια. Όπως είναι γνωστό η τουρκική εξωτερική πολιτική στοχεύει ένα ηγεμονικό ρόλο σε τρεις περιοχές: τον τουρκοϊσλαμικό κόσμο της πρώην Σοβιετικής Ένωσης, τον αραβοϊσλαμικό κόσμο της Μέσης Ανατολής και τα Βαλκάνια. Στις χώρες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης η Τουρκία αντιμετώπισε μεγάλες δυσκολίες και ο ρόλος της ως ένα σημείο περιορίστηκε
λόγω της εκ νέου επιβολής της Μόσχας. Στη Μέση Ανατολή, στον αραβοϊσλαμικό κόσμο, η τουρκική πολιτική πέτυχε πολύ περισσότερα. Εντούτοις οι δύσκολες σχέσεις με το Ισραήλ της αφαιρούν πια τον διαμεσολαβητικό ρόλο που ήθελε να
διαδραματίσει ανάμεσα στο εβραϊκό κράτος και τους Άραβες. Και ναι μεν ο Ερντογάν φαντάζει για ήρωας σε κάποιες αραβικές χώρες, αλλά ουσιαστικά οι αραβικές ελίτ παραμένουν καχύποπτες απέναντι στο νεο-οθωμανισμό της Άγκυρας. Στα Βαλκάνια αντίθετα η τουρκική εξωτερική πολιτική παρουσιάζεται με περισσότερες επιτυχίες από ό,τι στις δύο άλλες περιοχές.
Η τουρκική επιτυχία στα Βαλκάνια οφείλεται στην ύπαρξη ενός ισχυρού μουσουλμανικού τόξου και ισχυρών τουρκόφωνων μειονοτήτων. Έτσι η Τουρκία επέστρεψε στην Αλβανία από την οποία μάλιστα πήρε ναυτικές διευκολύνσεις στο Ιόνιο, απειλώντας με κυκλωτική κίνηση την Ελλάδα, στη Βοσνία, όπου στηρίζει τους μουσουλμάνους, στα Σκόπια όπου από τη μια υπάρχει η αλβανόφωνη μουσουλμανική κοινότητα και από την άλλη η Άγκυρα τάχθηκε απροκάλυπτα με το μέρος των Σκοπίων στο θέμα της ονομασίας της χώρας. Υπάρχει φυσικά και το Κοσσυφοπέδιο, στο οποίο η Τουρκία παρέχει στήριξη και όπου μπορεί να στηριχθεί επιπλέον των Αλβανών σε μια τουρκόφωνη μειονότητα. Στη Βουλγαρία η τουρκόφωνη μειονότητα είναι τόσο ισχυρή που εκλέγει τους δικούς της βουλευτές και μερικές φορές καταφέρνει να κρατά στα χέρια της την πολιτική ισορροπία για τον σχηματισμό της βουλγαρικής κυβέρνησης. Φυσικά στην Ελλάδα ανακινεί συνεχώς θέμα μειονότητας στη Θράκη και διασυνδέει τους μουσουλμάνους της περιοχής με ένα είδος βαλκανικού μουσουλμανικού τόξου.
Η μόνη χώρα που φαινόταν να μένει έξω από την τουρκική επιρροή μέχρι πρόσφατα ήταν η Σερβία. Οι Σέρβοι για ιστορικούς λόγους ταύτιζαν πάντα τους Τούρκους με τον μουσουλμανικό κίνδυνο. Και όμως με τη μεθοδική δουλειά της η Άγκυρα ανέτρεψε αυτά τα δεδομένα. Στις τελευταίες εκδηλώσεις της 15ης επετείου των σφαγών της Σρεμπρένιτσας ο Ταγίπ Ερντογάν διακήρυξε, μπροστά στους έκπληκτους μουσουλμάνους ομοθρήσκους του, πως το Βελιγράδι είναι ο καλύτερος σύμμαχος της Άγκυρας. Ύστερα πήγε στη σερβική πρωτεύουσα συνοδευόμενος από δεκάδες επιχειρηματίες και πολλούς υπουργούς του και υπέγραψε σειρά συμφωνιών με τους Σέρβους. Ανάμεσα στα άλλα καταργήθηκε η βίζα μεταξύ των δύο χωρών, συμφωνήθηκε η κατασκευή αυτοκινητοδρόμων και άλλων έργων υποδομής και κυρίως η Άγκυρα πρόσφερε στη Σερβία εγγυήσεις για εσωτερική ηρεμία με τους μουσουλμάνους της περιοχής του Σαντζάκ. Ο Σέρβος πρόεδρος Μπόρις Τάντιτς, δεν δίστασε να δηλώσει ότι η Τουρκία είναι στρατηγικός εταίρος της Σερβίας στην περιοχή.
Είναι η πρώτη φορά που η Τουρκία επιστρέφει τόσο δυναμικά στα Βαλκάνια με ηγεμονικές επιδιώξεις από την εποχή των βαλκανικών πολέμων εδώ και έναν αιώνα. Οι Οθωμανοί ή καλύτερα οι Νεοοθωμανοί ξανάρχονται στις πρώην οθωμανικές κτήσεις. Η Άγκυρα εκμεταλλεύεται τις αδυναμίες των βαλκανικών χωρών και ιδιαίτερα αυτή της Ελλάδας για να επιβάλει την ηγεμονία της στην περιοχή.
*Ο Στέφανος Κωνσταντινίδης είναι καθηγητής πολιτικών επιστημών στο Κεμπέκ του Καναδά και επιστημονικός συνεργάτης του Πανεπιστημίου Κρήτης. stephanos.constantinides@gmail.com 
kapistri 

Δεν υπάρχουν σχόλια: