Συγγραφείς αυτού του ιστολογίου είναι ο καθένας από μας, που έχει να πει, να παρατηρήσει και να σχολιάσει κάτι για τα θέματα της ΠΑΙΔΕΙΑΣ.
Ενυπόγραφα θέματα για ανάρτηση γίνονται απλά με ηλεκτρικό μήνυμα στη διεύθυνση:kapistri@gmail.com και δημοσιεύονται χωρίς λογοκρισία. Τα σχόλια είναι ελεύθερα για τον καθένα, ακόμα και ανώνυμα!

Κυριακή, 12 Σεπτεμβρίου 2010

ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ

Οι αμερικανο-ισραηλινές σχέσεις
Του Στέφανου Κωνσταντινίδη*
Η προεδρία του Μπαράκ Ομπάμα στις ΗΠΑ συνέπεσε με την πρωθυπουργία του Μπενιαμίν Νετανιάχου στο Ισραήλ. Πρόκειται για δύο προσωπικότητες με διαφορετικές πολιτικές ευαισθησίες και με διαφορετική αντίληψη των σχέσεων ανάμεσα στις δύο χώρες. Ο Ομπάμα, αν και από την αρχή υποχρεώθηκε να υιοθετήσει φιλοϊσραηλινές θέσεις, προσπάθησε ταυτόχρονα να κρατήσει κάποιες ισορροπίες στις σχέσεις των ΗΠΑ με Ισραηλινούς και Παλαιστινίους. Εκφράζοντας ένα μέρος του αμερικανικού κατεστημένου που αντιλαμβάνεται πως μιας κάποιας μορφής ειρήνη στην περιοχή θα ωφελούσε τα αμερικανικά συμφέροντα και θα ανέβαζε το γόητρο των ΗΠΑ στον αραβομουσουλμανικό κόσμο, προσπάθησε να προωθήσει τις διαπραγματεύσεις ανάμεσα στις δύο πλευρές. Δεν βρήκε όμως στην αρχή καμιά ανταπόκριση από μέρους του Νετανιάχου, ενός ακροδεξιού πολιτικού που επιδιώκει με κάθε μέσο τη συντριβή των Παλαιστινίων και συνεχίζει ακάθεκτος τον εποικισμό των παλαιστινιακών εδαφών. Οι σχέσεις ανάμεσα στις δύο χώρες και ειδικότερα ανάμεσα στους δύο άντρες, πέρασαν από ένα στάδιο ψυχρότητας καθώς το Ισραήλ δεν δίστασε να προχωρήσει σε προσβλητικές ενέργειες στην περίοδο επίσκεψης του Αμερικανού αντιπροέδρου, Τζο Μπάιντεν, στο Τελ Αβίβ τον περασμένο Μάρτιο, ανακοινώνοντας την κατασκευή των 1.600 οικιών στην Ιερουσαλήμ ενώ ήταν σε εξέλιξη η επίσκεψη του Αμερικανού αντιπροέδρου. Μια συνάντηση αργότερα στο Λευκό Οίκο ανάμεσα στον Ομπάμα και τον Νετανιάχου ήταν τόσο ψυχρή που αποφεύχθηκε ακόμη και η κοινή φωτογραφία. Αργότερα, στις αρχές Μαΐου 2010, ο ισραηλινός πρωθυπουργός ακύρωσε την προγραμματισμένη συνάντησή του με τον Ομπάμα για να επιστρέψει στο Ισραήλ προκειμένου να αντιμετωπίσει τις αντιδράσεις που προκάλεσε η γνωστή ισραηλινή στρατιωτική επίθεση στο στολίσκο που μετέφερε ανθρωπιστική βοήθεια στη Γάζα κατά την οποία σκοτώθηκαν 9 Τούρκοι πολίτες. 
 
ΦωτογραφίαΗ συνάντηση όμως Ομπάμα - Νετανιάχου στο Λευκό Οίκο στις 6 Ιουλίου 2010, παρουσιάστηκε, κυρίως από το Ισραήλ, ως επιτυχία, ενώ δημόσια παρουσιάστηκαν και οι δύο χαμογελαστοί, πράγμα που δεν ήταν συνηθισμένο στις προηγούμενες συναντήσεις τους. Κάποιοι σχολιαστές μίλησαν για αναδίπλωση του Ομπάμα ύστερα από τις πιέσεις που δέχτηκε από το εβραϊκό λόμπι στην Ουάσιγκτον. Είναι γι’ αυτό που κάποιοι μίλησαν για μάλλον περιστασιακή αναθέρμανση των σχέσεων ανάμεσα στους δύο άντρες αφού αυτό εξυπηρετεί και τους δύο. Ο μεν Νετανιάχου επέβαλε τελικά ένα μορατόριουμ στην οικοδομική δραστηριότητα στους ισραηλινούς οικισμούς της Δυτικής Όχθης για να αποφύγει τη διαρκή κρίση με τον κυριότερο σύμμαχο της χώρας του, ο δε Ομπάμα αναδιπλώθηκε λόγω των κρίσιμων εκλογών του Κογκρέσου τον προσεχή Νοέμβριο προκειμένου να έχει τη στήριξη του εβραϊκού λόμπι. Επιπλέον ο Ομπάμα δέχτηκε να στηρίξει το αίτημα του Νετανιάχου για απευθείας διαπραγματεύσεις με τους Παλαιστινίους από τις έμμεσες που διεξάγονταν ώς τότε. Οι διαπραγματεύσεις αυτές ξεκίνησαν τελικά στην Ουάσιγκτον αν και είναι αμφίβολο αν θα έχουν θετικά αποτελέσματα.
Στην Άγκυρα εκφράστηκε απογοήτευση επειδή ο Ομπάμα δεν ζήτησε από το Ισραήλ να απολογηθεί στην Τουρκία για το θάνατο των Τούρκων πολιτών στην επιχείρηση μεταφοράς ανθρωπιστικής βοήθειας στη Γάζα. Το γεγονός ότι δεν έγινε καμιά αναφορά στο επεισόδιο αυτό στο οποίο οι Τούρκοι αποδίδουν τόση μεγάλη σημασία, δείχνει πως η Ουάσιγκτον είναι ενοχλημένη με τις τουρκικές τοποθετήσεις στο θέμα των πυρηνικών δραστηριοτήτων του Ιράν. Βεβαίως ο ισραηλινός πρωθυπουργός παρουσιάστηκε στην Ουάσιγκτον μετά από μια χειρονομία που έκανε προς την Τουρκία με τη «μυστική» συνάντηση του υπουργού Εμπορίου Μπενιαμίν Μπεν Ελιέζερ με τον Τούρκο υπουργό Εξωτερικών Αχμέτ Νταβούτογλου. Σε κάθε περίπτωση το βέβαιο είναι ότι αναδείχθηκε για άλλη μια φορά η δύναμη της επιρροής του εβραϊκού λόμπι στην Ουάσιγκτον αλλά ταυτόχρονα και το γεγονός πως οι Αμερικανοί έχουν κοινά συμφέροντα με το Ισραήλ και δεν παύουν να το θεωρούν ως τον πιο πιστό σύμμαχό τους στη Μέση Ανατολή. Ούτε όμως και το Ισραήλ έχει την πολυτέλεια να έρχεται σε αντίθεση με τον κυριότερο σύμμαχο και προστάτη του.

* Ο Στέφανος Κωνσταντινίδης είναι καθηγητής πολιτικών επιστημών στο Κεμπέκ του Καναδά και επιστημονικός συνεργάτης του Πανεπιστημίου Κρήτης. 
Ε-mail stephanos.constantinides@gmail.com 

Δεν υπάρχουν σχόλια: