Συγγραφείς αυτού του ιστολογίου είναι ο καθένας από μας, που έχει να πει, να παρατηρήσει και να σχολιάσει κάτι για τα θέματα της ΠΑΙΔΕΙΑΣ.
Ενυπόγραφα θέματα για ανάρτηση γίνονται απλά με ηλεκτρικό μήνυμα στη διεύθυνση:kapistri@gmail.com και δημοσιεύονται χωρίς λογοκρισία. Τα σχόλια είναι ελεύθερα για τον καθένα, ακόμα και ανώνυμα!

Δευτέρα, 6 Σεπτεμβρίου 2010

ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ

Τα διλήμματα της Γερμανίας
Του Στέφανου Κωνσταντινίδη*
Πληθαίνουν τους τελευταίους μήνες οι αναλύσεις αλλά και τα ερωτηματικά για το μελλοντικό ρόλο της Γερμανίας στην ευρωπαϊκή σκηνή αλλά και γενικότερα για την παρουσία της στο διαμορφούμενο νέο διεθνές σκηνικό. Θα μπορούσε να υποστηρίξει κάποιος πως μετά από σχεδόν ένα αιώνα άτυχων περιπετειών, με τους δύο Παγκοσμίους Πολέμους και τη διαίρεσή της στην περίοδο του Ψυχρού Πολέμου, η σημερινή Γερμανία, ενοποιημένη πια, έχει ενηλικιωθεί. Ταυτόχρονα ό,τι δεν πέτυχε με τους πολέμους το πέτυχε με μια ειρηνική διαδικασία για να φτάσει σήμερα να είναι η σημαντικότερη χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και μέχρι προ ολίγου, πριν υποσκελιστεί από την Κίνα, η τρίτη μεγαλύτερη οικονομία του πλανήτη. Για την άνοδό της αυτή η Γερμανία στηρίχτηκε στην αμερικανική προστασία στην περίοδο του Ψυχρού Πολέμου και στην Ευρωπαϊκή ΄Ενωση για την οικονομική της ευημερία όπως αυτή οικοδομήθηκε σταδιακά από τη δεκαετία του 1950. Για μισό σχεδόν αιώνα επίσης στήριξε την ευρωπαϊκή της πορεία στο γαλλογερμανικό άξονα που της επέτρεπε μια σχετική ανεξαρτητοποίηση απέναντι στις ΗΠΑ και γενικότερα στον αγγλοσαξωνικό κόσμο. Αν και οι σχέσεις τόσο με τις ΗΠΑ όσο και με τη Γαλλία παραμένουν πάντα στενές, εντούτοις παρατηρείται μια συνεχής ανεξαρτητοποίηση του Βερολίνου τόσο απέναντι στην Ουάσιγκτον όσο και απέναντι στο Παρίσι. Η Γερμανία, όπως ενηλικιώθηκε, αναζητεί το δικό της ρόλο μέσα από τις διεθνείς ισορροπίες και ενισχύει καθημερινά την ηγεμονία της επί του συνόλου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Σε ανύποπτο χρόνο ο πολιτικός στοχαστής και φιλόσοφος Παναγιώτης Κονδύλης, που χάθηκε πρόωρα, έγραψε προφητικά για τη Γερμανία και το ρόλο της πως «η ώρα της αλήθειας θα σημάνει όταν θα χρειαστεί να γίνει κατανομή όχι πλέον των ωφελημάτων της ευημερίας αλλά του παθητικού και των χρεών». Η ώρα αυτή της αλήθειας έχει σημάνει αυτή τη στιγμή για τη Γερμανία. Η κρίση της Ευρωζώνης την υποχρεώνει να πάρει κρίσιμες αποφάσεις. Σε αντίθεση με τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες αλλά και τις ΗΠΑ και έχοντας την ιστορική εμπειρία του καταστροφικού πληθωρισμού της δεκαετίας 1920-1930, επιδιώκει τη διατήρηση ενός ισχυρού νομίσματος και μεγάλων πλεονασμάτων με την καθήλωση των μισθών. Αυτό οδήγησε στη ληστεία ουσιαστικά των περιφερειακών οικονομιών της Ερωζώνης από το μητροπολιτικό κέντρο που αποτελείται κατά κύριο λόγο από τη Γερμανία. Αυτό έγινε φυσικά προς όφελος του γερμανικού κεφαλαίου, το οποίο δεν δίστασε να χρησιμοποιήσει και μεθόδους διαφθοράς για να διατηρήσει την προνομιακή του θέση στις περιφερειακές οικονομίες. Αυτό βέβαια δεν απαλλάσσει των ευθυνών τους τις χώρες της περιφέρειας, ιδίως την Ελλάδα, την Πορτογαλία και την Ισπανία. Διάφοροι πολιτικοί αναλυτές, ιδίως από αμερικανικές δεξαμενές σκέψης, έχουν εκφράσει τελευταία το φόβο ότι η Γερμανία πιθανόν να στραφεί προς τη Ρωσία με την οποία έχει μια πολύ στενή συνεργασία σε θέματα ενέργειας και από την οποία εισάγει το 40% του φυσικού αερίου που έχει ανάγκη. Μια τέτοια στροφή θα ενίσχυε επίσης τον άξονα Μόσχας-Πεκίνου και θα υπονόμευε την αμερικανική ηγεμονία. Το βέβαιον είναι ότι οι πιθανές γερμανικές επιλογές φοβίζουν πολλούς. Να θυμηθούμε εδώ πως στις παραμονές της ενοποίησης της χώρας, Βρετανία και Γαλλία εργάστηκαν παρασκηνιακά για να πείσουν τη Μόσχα να μην επιτρέψει αυτή την ενοποίηση με τη διάλυση της τότε Ανατολικής Γερμανίας. Από τότε φοβόντουσαν τη γερμανική ηγεμονία στην Ευρώπη. Ο Μιτεράν έλεγε πως η ενοποίηση θα οδηγούσε σε μεγαλύτερη επιρροή της χώρας στην Ευρώπη από αυτήν που είχε ο Χίτλερ και, ως αποτέλεσμα, θα επέστρεφαν οι «κακοί» Γερμανοί. Οι προβλέψεις των Αγγλογάλλων επαληθεύτηκαν ως ένα σημείο...
Στο μεταξύ, με στοχο την υπονόμευση του γαλλογερμανικού άξονα, η βρετανική κυβέρνηση, παραβιάζοντας τις αρχές που η ίδια έχει καθορίσει, δημοσιοποίησε, παραμονές των γερμανικών εκλογών, το Σεπτέμβριο του 2009, δέκα ολόκληρα χρόνια νωρίτερα από όσο το κάνει συνήθως, απόρρητα έγγραφα του Φόρεϊν Οφις των ετών 1989 και 1990 που αφορούν τη ριζική αντίθεση της Γαλλίας και της Αγγλίας στην επανένωση της Γερμανίας και τις απεγνωσμένες, ανεπιτυχείς προσπάθειες του τότε Γάλλου προέδρου Φρανσουά Μιτεράν και της τότε Βρετανίδας πρωθυπουργού Μάργκαρετ Θάτσερ να τη ματαιώσουν!

*Ο Στέφανος Κωνσταντινίδης είναι καθηγητής Πολιτικών Επιστημών στο Κεμπέκ του Καναδά και επιστημονικός συνεργάτης του Πανεπιστημίου Κρήτης. Ε-mail stephanos.constantinides@gmail.com

Δεν υπάρχουν σχόλια: