Συγγραφείς αυτού του ιστολογίου είναι ο καθένας από μας, που έχει να πει, να παρατηρήσει και να σχολιάσει κάτι για τα θέματα της ΠΑΙΔΕΙΑΣ.
Ενυπόγραφα θέματα για ανάρτηση γίνονται απλά με ηλεκτρικό μήνυμα στη διεύθυνση:kapistri@gmail.com και δημοσιεύονται χωρίς λογοκρισία. Τα σχόλια είναι ελεύθερα για τον καθένα, ακόμα και ανώνυμα!

Κυριακή, 17 Οκτωβρίου 2010

Η εξέλιξη της Εκπαίδευσης στην Κύπρο

Μαθητική εργασία παρουσιάζει τις αλλαγές 
που έγιναν από την περίοδο της Αγγλοκρατίας μέχρι σήμερα
  Φωτογραφία
Με αφορμή την κήρυξη από την Ευρωπαϊκή Ένωση του έτους 2010 ως Ευρωπαϊκού Έτους για την καταπολέμηση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού, το Υπουργείο Παιδείας είχε καθορίσει ως υπό έμφαση στόχο την αποτροπή του κοινωνικού αποκλεισμού μέσω της Εκπαίδευσης. Στο πλαίσιο της επεξεργασίας των βασικών εννοιών και του βαθύτερου μηνύματος του εν λόγω στόχου, η δασκάλα Χριστιάνα Χρίστου, μαζί με τα παιδιά της Ε΄3 του Δημοτικού Αγίου Στυλιανού, αποφάσισαν να διερευνήσουν την εξέλιξη της Εκπαίδευσης στην Κύπρο, από τον καιρό της Αγγλοκρατίας μέχρι σήμερα και κατά πόσο αυτή συνέβαλε ή όχι στην εξάλειψη του κοινωνικού αποκλεισμού.
Όπως εξηγεί η κ. Χρίστου, βασική πηγή δεδομένων και πληροφοριών αποτέλεσαν οι γονείς των μαθητών, αλλά και οι παππούδες και οι γιαγιάδες τους, μέσα από συνεντεύξεις που διενήργησαν τα παιδιά μαζί τους. Συγκεντρώθηκε, έτσι, ένας αξιόλογος όγκος πληροφοριών, οι οποίες τεκμηριώθηκαν μέσα από μελέτη σχετικών βιβλίων ή δημοσιευμάτων και εξήχθηκαν τα αντίστοιχα συμπεράσματα και διαπιστώσεις.
Η δασκάλα των παιδιών, θυμάται πως η όλη ερευνητική διαδικασία διήρκησε πέντε μήνες (Ιανουάριος - Μάιος 2010). Και συνεχίζει: «Τα παιδιά εργάστηκαν στην τάξη σε ομάδες και επεξεργάστηκαν βιβλιογραφικές πηγές, συζήτησαν στην ομάδα και στην ολομέλεια της τάξης τις πληροφορίες που μάζεψαν ή θέματα που τέθηκαν, προβληματίστηκαν ακόμα και για άλλα ζητήματα που προέκυψαν μέσα από τις συνεντεύξεις.
Ακολούθως, είτε ομαδικά, είτε ατομικά, κατέγραψαν τις δικές τους θέσεις, απόψεις και συμπεράσματα. Αποσπάσματα από τις εργασίες των μαθητών ενοποιήθηκαν για να δώσουν το τελικό κείμενο». Η ίδια λέει ένα μεγάλο μπράβο στα παιδιά για τα όσα κατόρθωσαν και τους καλεί να θυμούνται πως «για την κάθε επιτυχία στο σχολείο, αλλά και στη ζωή χρειάζεται πολύς κόπος, προσπάθεια και συνέπεια».
Πιο κάτω, παραθέτουμε αποσπάσματα από την αξιόλογη εργασία των μαθητών:
Δημόσιος πλούτος, δημόσια αγαθά και κοινωνικός αποκλεισμός
Η κυβέρνηση χρησιμοποιεί το δημόσιο πλούτο που μαζεύει από τις διάφορες φορολογίες (εισοδήματος, ΦΠΑ, καύσιμα κτλ) για να προσφέρει δημόσια έργα και άλλα αγαθά και υπηρεσίες στους πολίτες του κράτους. Μερικά από αυτά είναι: τα δημόσια πάρκα, οι υδατοφράκτες, τα νοσοκομεία, τα μουσεία, τα θέατρα, τα σχολεία, οι δρόμοι. Η Εκπαίδευση προσφέρεται ευτυχώς σε όλους και είναι δωρεάν. Χωρίς να το θέλουν όμως, τα κράτη κάνουν διακρίσεις ανάμεσα στους πολίτες τους. Τα δημόσια αγαθά πολλές φορές τα εκμεταλλεύονται αυτοί που δεν έχουν και τόσες ανάγκες, εις βάρος άλλων, πιο ταλαιπωρημένων πολιτών. Έτσι δημιουργείται ο κοινωνικός αποκλεισμός και η ανισότητα και πολλοί άνθρωποι οδηγούνται σιγά σιγά στη φτώχεια.
Το έτος 2010 είναι αφιερωμένο από την ΕΕ στην καταπολέμηση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού, για αυτό και εμείς στο σχολείο ασχολούμαστε ιδιαίτερα με αυτά τα θέματα. Έχουμε μάλιστα διαπιστώσει ότι η εκπαίδευση, η μόρφωση γενικότερα, μπορεί να βοηθήσει όλους μας ώστε να μειωθεί ο κοινωνικός αποκλεισμός και η φτώχεια στην κοινωνία.
Το Δημοτικό στην Κύπρο τη δεκαετία του 1920
Οι μαθητές τότε φροντίζονταν μόνοι τους, χωρίς τη βοήθεια των γονιών τους. Έπρεπε να κάνουν όλες τις δουλειές του σπιτιού πριν πάνε σχολείο, αφού οι γονείς έφευγαν πολύ πρωί από το σπίτι. Μια από τις γιαγιάδες μας θυμάται πως φοβόταν να πάει να ταΐσει τα ζώα που είχαν στην αυλή, διότι τα γουρούνια ήταν επιθετικά στα μικρά παιδιά. Αντίθετα, σήμερα οι γονείς φροντίζουν τα παιδιά τους και είναι αυτοί που κάνουν τις οικιακές δουλειές.
Τα κορίτσια πήγαιναν σχολείο ένα με τρία χρόνια. Τον υπόλοιπο καιρό καθάριζαν το σπίτι και βοηθούσαν στις δουλειές. Τα κορίτσια και τα αγόρια δεν είχαν τα ίδια δικαιώματα. Το αγόρι θεωρείτο πιο άξιο και πιο καλό από το κορίτσι. Σήμερα ισχύουν διαφορετικά πράγματα. Το δημοτικό και το γυμνάσιο σήμερα είναι υποχρεωτικά ως το τέλος και για τα δύο φύλα. Τα κορίτσια και τα αγόρια έχουν τα ίδια δικαιώματα. Είναι όλοι ίσοι.
Τον τότε καιρό τα παιδιά ήθελαν πραγματικά να πηγαίνουν σχολείο, ενώ οι γονείς τους όχι. Τότε οι μαθητές χαίρονταν για τις επιτυχίες που έκαναν και είχαν υποστήριξη και από άλλους μαθητές. Οι ίδιοι οι γονείς ήταν ένα μεγάλο εμπόδιο για τη φοίτηση των παιδιών.
Πιστεύουμε πως σήμερα, τα παιδιά δεν θέλουν να πηγαίνουν σχολείο, ίσως επειδή βαριούνται. Τους μαθητές φαίνεται πως δεν τους ενδιαφέρει πια τι καλό θα κάνουν στο σχολείο, ενώ μπορεί να κάνουν καυγάδες με άλλους μαθητές και να ενοχλούν στο μάθημα. Αν οι γονείς τους δεν τους πίεζαν κι αν δεν ήταν υποχρεωτική και δωρεάν η εκπαίδευση, τότε ίσως να μην υπήρχε το σχολείο γιατί λίγοι θα πήγαιναν εκεί!
Παλιά οι δάσκαλοι χτυπούσαν τους μαθητές με μια ξύλινη «βίτσα» και τους βασάνιζαν βάζοντας τους να γονατίσουν σε κοφτερές πέτρες όταν ήταν αδιάβαστοι ή έκαναν κάτι που το θεωρούσαν απρεπές, όπως να πάνε βρόμικοι στο σχολείο ή να μην πάνε εκκλησία την Κυριακή. Σήμερα όμως απαγορεύεται ο δάσκαλος να χτυπήσει μαθητή.
Το γυμνάσιο στην Κύπρο τη δεκαετία του 1920!
Το γυμνάσιο τότε ήταν μεγάλη υπόθεση. Για να εισαχθεί κάποιος στο γυμνάσιο έπρεπε να έχει πάρει απολυτήριο δημοτικού σχολείου και μάλιστα έπρεπε να περάσει εξετάσεις. Οι καθηγητές ήταν αυστηροί και έτσι με ένα μικρό παραστράτημα θα έβγαινες από το γυμνάσιο. Κάτι τέτοιο ήταν μεγάλη ντροπή για την οικογένεια και στιγματιζόσουν για πάντα.
Η οικονομική άνεση της οικογένειας έπαιζε σημαντικό ρόλο στη μόρφωση, μιας και θα έπρεπε να πληρώνουν κάθε μήνα για τα δίδακτρα. Μάλιστα, όσοι αποφάσιζαν να πάνε γυμνάσιο, το οποίο συνήθως βρισκόταν στις πόλεις, έπρεπε να φύγουν από το χωριό και να μείνουν στην πόλη.
Έπρεπε λοιπόν να πληρώνουν για το ενοίκιο και τη διατροφή και τα αγώγια για τα λεωφορεία που θα τους έπαιρναν στο χωριό κάθε Σάββατο. Κάτι σαν τους σημερινούς φοιτητές, μόνο που τότε ήταν μόνο 12 χρονών!
Σήμερα τα πράγματα είναι αλλιώς:
μπορούμε να πάμε πιο εύκολα στο γυμνάσιο, μόνο με το απολυτήριο δημοτικού, χωρίς εξετάσεις και δίδακτρα, αφού το γυμνάσιο και το λύκειο προσφέρονται δωρεάν από το κράτος. Φυσικά, αν κάποιος προτιμήσει το ιδιωτικό σχολείο, θα πρέπει να πληρώσει και να δώσει και εισαγωγικές εξετάσεις.
Ο κόσμος σήμερα ξοδεύει περισσότερα λεφτά για πράγματα που χρειάζονται τα παιδιά στο σχολικό χώρο: ρούχα, βαλίτσες, μολύβια, τετράδια και άλλα. Δε χρειάζεται να φύγουμε από το σπίτι μας για να πάμε σχολείο, αφού κάθε γειτονιά έχει και το δημοτικό και το γυμνάσιο και το λύκειο της. Μάλιστα οι δάσκαλοι σήμερα είναι πιο καλοί, μας συμβουλεύουν και μας αγαπούν.
Τα δεδομένα άλλαξαν σήμερα και δεν έχουν καμία σχέση με τα παλιά χρόνια. Το κράτος παίζει σημαντικό ρόλο, διότι αν μια οικογένεια αντιμετωπίζει οικονομικά προβλήματα θα αναλάβει το κράτος δράση και θα τη στηρίξει με πολλούς τρόπους.
Αν τώρα το παιδί θα τα πάει καλά ή όχι στο σχολείο και θα μάθει τελικά γράμματα, αυτό εξαρτάται και από το ίδιο. Το μυαλό πολλών παιδιών σήμερα είναι στο ποδόσφαιρο και στα ηλεκτρονικά παιχνίδια. Πολλοί δεν διαβάζουν αρκετά και αδιαφορούν και κανένας δεν μπορεί να τους αναγκάσει να αλλάξουν. Η λύση είναι να τους μιλήσουν οι δάσκαλοι, αλλά και οι γονείς τους και να τους συμβουλέψουν να αφοσιωθούν στο σχολείο, για να έχουν ένα λαμπρό μέλλον. Αυτό είπαν και οι δικοί μας γονείς όταν μιλήσαμε μαζί τους.
Το εκπαιδευτικό σύστημα στην Κύπρο σήμερα
Μερικοί σήμερα πληρώνουν πολλά χρήματα για την εκπαίδευση τους και άλλοι ελάχιστα, μέχρι και καθόλου. Εξαρτάται από τις δικές τους επιλογές. Το κράτος προσφέρει δωρεάν παιδεία, από το νηπιαγωγείο μέχρι και το πανεπιστήμιο. Υπάρχουν φυσικά και τα ιδιωτικά σχολεία σε όλα τα επίπεδα. Αν το παιδί περάσει τις εισαγωγικές εξετάσεις, θα πρέπει να πληρώνει δίδακτρα, αλλά και για τα βιβλία και τα ρούχα του.
Δυστυχώς στα δημόσια σχολεία, που είναι δωρεάν, οι μαθητές που είναι στα χρόνια της εφηβείας, δεν τα σέβονται και συνεχώς κάνουν ζημιές και τα καταστρέφουν!
Υπάρχουν επίσης πολλά ιδιωτικά φροντιστήρια στα οποία τα παιδιά μπορούν να φοιτήσουν και να μάθουν κάτι άλλο, π.χ. ηλεκτρονικούς υπολογιστές, ξένες γλώσσες, αθλήματα, χορό, μουσική ή αν έχουν δυσκολίες σε κάποιο μάθημα να ζητήσουν βοήθεια. Οι περισσότεροι συνδυάζουν τα δημόσια σχολεία, που είναι δωρεάν, με τα ιδιωτικά φροντιστήρια όπου χρειάζεται φυσικά να πληρώνεις δίδακτρα.
Αυτά είναι τα παιδιά που έκαναν την έρευνα
Χρίστος Αναστάση, Ελένη Αριστείδου, Λουκάς Γεωργίου, Χαρά Δημοσθέν ους,Ευτυχία Ευριπίδου, Χριστόφορ ος Ευσταθίου, Νικόλας Ιωαννίδης, Μαρκέλα Καγκελλάρη, Φρόσω Κασσ ιανίδου, ΣωτήρηςΚυριακίδης, Κωνσ ταντίνα Κωνσταντίνου, Ευθυμία (Έφη)Κώστα, Δέσποινα Λειβαδιώτου, Φίλιππος Μασούρας, Νάσια Μελεούν η,Άρης Πέππος, Ανθή Σαμαρά, Παρ ασκευή Σαμούτη,Άγγελος Σωτηρίου, Σουζάννα Τομάζου, Ραφαέλλα Χαραλ άμπους, Στυλιανός Χατζηστυλλή, Μαρ ία Χριστοδούλου, Αντώνης Ψακίδης
Στην εποχή του τότε και του σήμερα
Στην εποχή των παππούδων και των γιαγιάδων μας η μόρφωση ήταν λιγοστή και οι ελπίδες για μάθηση ελάχιστες. Τυχεροί τότε ήταν οι πλούσιοι που είχαν την οικονομική δυνατότητα να σπουδάσουν, ενώ τα κορίτσια δεν είχαν τις ίδιες ευκαιρίες με τα αγόρια. Όταν οι γονείς μας ήταν μαθητές τα πράγματα πήγαιναν καλύτερα μιας και το σχολείο έγινε υποχρεωτικό, μέχρι και την τρίτη γυμνασίου και δωρεάν! Τα σχολεία έγιναν μεγαλύτερα, με περισσότερες τάξεις και ο αριθμός των μαθητών στην κάθε τάξη μειώθηκε. Αρκετοί από τους γονείς μας κατάφεραν να σπουδάσουν! Άλλωστε τότε, μόνο με το απολυτήριο του γυμνασίου μπορούσε κανείς να βρει μια καλή δουλειά και να κερδίζει χρήματα. Τα δικαιώματα των παιδιών βελτιώθηκαν και η παιδεία πήγαινε ολοένα και καλύτερα. Οι γυναίκες γίνονταν σιγά-σιγά ίσες με τους άντρες και ο κοινωνικός αποκλεισμός τους μειώθηκε. Σήμερα, σε εμάς, την τρίτη γενιά, η μόρφωση προσφέρεται δωρεάν, είναι υποχρεωτική και πολύ καλύτερη από πριν, αφού η τεχνολογία έχει αναπτυχθεί πολύ και διευκολύνει τη μάθηση. Οι δάσκαλοι σήμερα είναι πολύ ελαστικοί και προσπαθούν να βοηθήσουν το μαθητή να καταλάβει το λάθος του χωρίς να βάζουν σωματικές τιμωρίες. Πρέπει όμως κι εμείς να ακούμε και να σεβόμαστε τους μεγαλύτερούς μας, που έχουν κάτι παραπάνω να μας πουν και να μας συμβουλεύσουν. Φαίνεται λοιπόν πως η Εκπαίδευση έχει αναπτυχθεί και βελτιωθεί με την πάροδο των χρόνων. Αφού όλοι είμαστε πια μορφωμένοι, δεν υπάρχει δικαιολογία για την ύπαρξη του κοινωνικού αποκλεισμού και της φτώχειας στον κόσμο που ζούμε. Όλοι θα μπορούμε στο μέλλον να βοηθήσουμε, ώστε να εξαλειφθεί από την κοινωνία μας αυτό το πρόβλημα και όλοι να ζούμε με ισότητα και δικαιοσύνη. Σύμφωνα με ένα ποίημα που μάθαμε: «τα γράμματα τζι’ η μόρφωση εν ούλλη η ουσία, του κόσμου ούλλου ο χρυσός, τζιαι η περιουσία».
Γυναίκες και κοινωνικός αποκλεισμός Τη δεκαετία του ’30 και μέχρι και το 1960 η Κύπρος ήταν υπό την κατοχή των Άγγλων και οι νόμοι, οι συνθήκες ζωής και η κοινωνία ήταν επηρεασμένα από αυτούς. Η οικογένεια τότε ήταν πατριαρχική και ό,τι έλεγε ο άντρας, «ο στύλος του σπιτιού», αυτό γινόταν χωρίς αντίρρηση. Αυτός είχε το καθήκον να φέρει λεφτά, φαγητό και οτιδήποτε άλλο θα χρειαζόταν το σπίτι και το νοικοκυριό. Οι γυναίκες δεν έπρεπε να μορφωθούν, απλά να είναι στο σπίτι οικοκυρές, να είναι οι «δούλες του σπιτιού». Η νομοθεσία των Άγγλων τότε δεν άφηνε τις γυναίκες να δουλεύουν και να έχουν και οικογένεια. Οι γυναίκες είχαν κοινωνικό αποκλεισμό. Μια από τις γιαγιάδες μας ήταν πολύ τυχερή αφού κατάφερε να πάει μέχρι την Ε΄ του δημοτικού. Δεν κατάφερε όμως να συνεχίσει και να σπουδάσει αυτό που πραγματικά ήθελε και το έχει μέχρι σήμερα παράπονο. Αν τα κορίτσια ζούσαμε στην εποχή της Αγγλοκρατίας ή και πιο πριν και σπουδάζαμε Ιατρική, δεν θα είχαμε καθόλου πελατεία, γιατί οι άνθρωποι δεν θα μας είχαν εμπιστοσύνη, επειδή είμαστε γυναίκες! Οι γυναίκες δασκάλες ήταν πολύ λίγες στα παλιά χρόνια. Τότε το να ήσουν δασκάλα ήταν μεγάλη επιτυχία! Όλοι σε σέβονταν και σε εκτιμούσαν. Ο νόμος όμως έλεγε πως δεν έπρεπε μια δασκάλα να είναι παντρεμένη! Από τη μια λοιπόν ήταν χαρούμενες που είχαν μια καλή δουλειά, χρήματα και σεβασμό και, από την άλλη, ήταν λυπημένες που δεν μπορούσαν να κάνουν οικογένεια! Τα δικαιώματα σήμερα είναι για όλους τα ίδια, μεγάλους, μικρούς, άντρες, γυναίκες. Όποιος τα παραβεί καταγγέλλεται και τιμωρείται. Παρόλα αυτά διαπιστώνουμε πως οι γυναίκες σήμερα επιλέγουν εκπαιδευτικές κατευθύνσεις που οδηγούν σε δουλειές που παραδοσιακά χαρακτηρίζονται από την κοινωνία ως γυναικείες, όπως νοσοκόμες, νηπιαγωγοί, δασκάλες, ταμίες σε υπεραγορές. Σύμφωνα με ένα άρθρο που δημοσιεύτηκε στο Διαδίκτυο τον περασμένο Μάιο, φαίνεται πως οι γυναίκες, ακόμα και σήμερα, εξακολουθούν να διεκδικούν τα δικαιώματα τους! Οι γυναίκες αντιμετωπίζουν προβλήματα στην προαγωγή τους, με αποτέλεσμα να μην έχουν τις ίδιες ευκαιρίες με τους άντρες για διευθυντική ή άλλη ανώτερη θέση. 
Φιλελεύθερος

Δεν υπάρχουν σχόλια: