Συγγραφείς αυτού του ιστολογίου είναι ο καθένας από μας, που έχει να πει, να παρατηρήσει και να σχολιάσει κάτι για τα θέματα της ΠΑΙΔΕΙΑΣ.
Ενυπόγραφα θέματα για ανάρτηση γίνονται απλά με ηλεκτρικό μήνυμα στη διεύθυνση:kapistri@gmail.com και δημοσιεύονται χωρίς λογοκρισία. Τα σχόλια είναι ελεύθερα για τον καθένα, ακόμα και ανώνυμα!

Κυριακή, 24 Οκτωβρίου 2010

ΕΝΕΡΓΩΣ

Διόγκωση των «εργαζομένων φτωχών»
Του Κώστα Γουλιάμου*
Φωτογραφία
Πριν από λίγες μέρες ολοκληρώθηκε στις Βρυξέλλες η 9η ευρωπαϊκή διάσκεψη για τη φτώχεια και τον κοινωνικό αποκλεισμό. Συνδιοργανώθηκε από τη βελγική προεδρία και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και επικεντρώθηκε στη στρατηγική ενεργητικής ένταξης της ΕΕ και, συνάμα, στην ολοκλήρωσή της με τη «νέα στρατηγική Ευρώπη 2020 για έξυπνη, πράσινη ανάπτυξη χωρίς αποκλεισμούς». Όμως η βελγική προεδρία υποβάθμισε το γεγονός ότι η εν λόγω στρατηγική δεν είναι τίποτα περισσότερο παρά επανάληψη, αντίγραφο κατ’ ακρίβεια, της ήδη βεβαρημένης - και ουσιαστικά χρεοκοπημένης - νεοφιλελεύθερης στρατηγικής της Λισαβόνας 2000-2010. Ως εκ τούτου, δεν είναι τυχαίο πως σήμερα οι φτωχοί εργαζόμενοι αποτελούν πλέον μια σημαντική συνιστώσα της φτώχειας στην Ευρώπη. Το θέμα είναι αναμφίβολα πολιτικό.
Θα λέγαμε μάλιστα πως σε αυτήν ειδικά την περίοδο της κρίσης, όπου τον ζυγό σηκώνουν οι ασθενέστερες τάξεις και όπου η μέτρηση του φαινομένου της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού - που η ελίτ της κάθε χώρας προσπαθεί να το αγνοήσει ή να το μετατρέψει σε πεδίο φιλανθρωπικών δραστηριοτήτων επιδεικτικής κατανάλωσης και διαφήμισης - απαιτούνται ριζοσπαστικές, κοινωνικές παρεμβάσεις και πολιτικές. Ας μην ξεχνάμε πως η νεοφιλελεύθερη στρατηγική της Λισαβόνας, σε συνδυασμό με τους φονταμενταλιστές της αγοράς, προκάλεσαν την ανάπτυξη μιας κατηγορίας μισθωτών που ορίζονται ως «εργαζόμενοι φτωχοί» (‘workingpoor’). Τα στοιχεία είναι αμείλικτα. Το 14% των Ελλήνων εργαζόμενων επιβιώνουν κάτω από το όριο της φτώχειας. Αποτελεί το ψηλότερο ποσοστό στην Ευρωζώνη (μέσος όρος 8%). Σημαντικός αριθμός «εργαζομένων φτωχών» καταγράφεται στην Πορτογαλία (12%) και την Ισπανία (11%). Ακόμα και οι ΗΠΑ ανταγωνίζονται την Ελλάδα, αφού το ποσοστό των «φτωχών εργαζομένων» άγγιξε το 14,3%. Επιπλέον, στην ετήσια έκθεση 2010 της «Βoston ConsultingGroup» για τον παγκόσμιο πλούτο διαπιστώθηκε ότι το 2009 ο πλούτος αυξήθηκε κατά 11,5% φθάνοντας τα 111,5 τρισ.
δολάρια. Σημαντικό τμήμα του πλούτου (7,4 τρισ. δολάρια) κρατείται σε υπεράκτια κέντρα, με κυριότερο την Ελβετία. Παράλληλα, αυξήθηκε ο βαθμός συγκέντρωσης του πλούτου. Ειδικότερα, το 2009 το 1% του πληθυσμού παγκοσμίως κατείχε το 38% του πλούτου, έναντι του 36% το 2008. Μάλιστα, το 0,1% του πληθυσμού κατείχε το 21% του παγκόσμιου πλούτου, ποσοστό που παρουσιάζει αύξηση έναντι του 2008, όταν ήταν ίσο με το 19%. Ταυτόχρονα, οι ΗΠΑ ήρθαν 27ες στα 30 κράτη-μέλη του ΟΟΣΑ, όσον αφορά στην παγιωμένη φτώχεια και την αύξηση της άνισης κατανομής του εισοδήματος. Κάθε 3 δευτερόλεπτα ένα παιδί πεθαίνει από τη φτώχεια. Σύμφωνα με το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, ο μισός πληθυσμός του πλανήτη, που ζει κάτω από το όριο της φτώχειας, κατοικεί στη νότια Ασία και μόλις το ένα τέταρτο στην Αφρική. Ποιος, λοιπόν, κέρδισε από την κρίση και ποιος στην ουσία την πληρώνει; Προεκτείνοντας επί αυτών των δεδομένων, θα σημειώναμε ότι μόνο μια μειοψηφία εργαζομένων πλέον τα βγάζουν πέρα. Οι υπόλοιποι πρέπει να αρκεστούν σε μικροδουλειές. Όροι όπωςfreeters(από το αγγλικό free και το γερμανικό arbeiterκαι ορίζει ένα άτομο που ζει από μικροδουλειές) και ΝΕΕΤ (Νot in Εducation, Εmployment or Τraining, δηλαδή νέοι που είναι αμόρφωτοι, άνεργοι και ανειδίκευτοι) γίνονται συνώνυμα του κοινωνικού αποκλεισμού και της φτώχειας. Οφείλουμε, πάντως, να αναφέρουμε πως για την ΕΕ ως «φτωχός εργαζόμενος» νοείται ένα πρόσωπο το οποίο, κατά τη διάρκεια του έτους αναφοράς, υπήρξε κυρίως απασχολούμενος (με μισθωτή ή ανεξάρτητη απασχόληση) και ζει σε ένα νοικοκυριό, το συνολικό εισόδημα του οποίου είναι κατώτερο από το 60% του διάμεσου του εθνικού εισοδήματος. Πρέπει δε να ήταν απασχολούμενος για περισσότερο από το ήμισυ του έτους. Σε κάθε περίπτωση, σε τέτοιες συνθήκες η κοινωνική και πολιτική αριστερά οφείλει διεθνώς να αναλάβει τις ιστορικές της ευθύνες. Τα κοινωνικά αντανακλαστικά που οξύνονται πρέπει να βρουν εκεί τις απαντήσεις. Στο μεταξύ, η προσέγγιση του Μαρξ στον 3ο τόμο του Κεφαλαίου αποτελεί διαχρονική επιστημονική βάση: «Όσο καιρό ο κοινωνικός χαρακτήρας της εργασίας θα εμφανίζεται ως η χρηματική ύπαρξη του εμπορεύματος, και, επομένως, ως ένα πράγμα έξω από την πραγματική παραγωγή, είναι αναπόφευκτες οι χρηματικές κρίσεις, είτε ανεξάρτητα από τις πραγματικές κρίσεις είτε σαν όξυνση πραγματικών κρίσεων». *Ο Κώστας Γουλιάμος είναι Αντιπρύτανης του Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου Κύπρου 
ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΟΣ

Δεν υπάρχουν σχόλια: