Συγγραφείς αυτού του ιστολογίου είναι ο καθένας από μας, που έχει να πει, να παρατηρήσει και να σχολιάσει κάτι για τα θέματα της ΠΑΙΔΕΙΑΣ.
Ενυπόγραφα θέματα για ανάρτηση γίνονται απλά με ηλεκτρικό μήνυμα στη διεύθυνση:kapistri@gmail.com και δημοσιεύονται χωρίς λογοκρισία. Τα σχόλια είναι ελεύθερα για τον καθένα, ακόμα και ανώνυμα!

Κυριακή, 3 Οκτωβρίου 2010

ΕΝΕΡΓΩΣ

Ορόσημο η επίσκεψη Μεντβέντεφ
Του Κώστα Γουλιάμου*
H επίσημη κάθοδος Μεντβέντεφ από πολλές απόψεις μπορεί να θεωρηθεί ως η πιο σημαντική ενδεχομένως επίσκεψη στην πολιτική ιστορία της Κυπριακής Δημοκρατίας. Δεν είναι τυχαίο που ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας κ. Δημήτρης Χριστόφιας, (ανα)γνωρίζοντας την πολιτική σημειολογία της επίσκεψης, τη χαρακτήρισε πρόσφατα στο Κυπρο-Ρωσικό Γκαλά ως ορόσημο για την περαιτέρω εμβάθυνση και διεύρυνση των δεσμών σε όλους ανεξαίρετα τους τομείς . Παράλληλα ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της συγκεκριμένης επίσκεψης είναι το γεγονός ότι γίνεται από έναν Πρόεδρο, μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας, σε μια περίοδο κρίσιμη των διαπραγματεύσεων, λίγες μάλιστα εβδομάδες πριν από την έκθεση του ΓΓτου ΟΗΕ. Με αφορμή, λοιπόν, τα 50χρονα της Κυπριακής Δημοκρατίας, ο κ. Ντμίτρι Μεντβέντεφ έρχεται να υπογράψει σημαντικές εμπορικές. Άλλωστε στην αποστολή του Προέδρου συμμετέχει και μια γιγαντιαία αντιπροσωπεία 400 ατόμων. Υπενθυμίζουμε πως κατά την αντίστοιχη επίσκεψη στην Άγκυρα τον περασμένο Μάιο συμμετείχαν 224 άτομα.Σε κάθε περίπτωση, σημειώνουμε πως η Ρωσία απέκτησε ειδικό γεωπολιτικό βάρος με αποτέλεσμα να τυγχάνει και ανάλογης αντιμετώπισης από τη Δύση. Η ΝΑΤΟϊκή διεύρυνση και, συνάμα, η δεδηλωμένη πρόθεση των Ατλαντιστών να συνεχίσουν με την ένταξη της Ουκρανίας και της Γεωργίας, μεταφράζεται ως αλαζονική υποτίμηση του ρωσικού παράγοντα και, κυρίως, ως στρατηγική απειλή. Ειδικότερα, η απόφαση του ΝΑΤΟ να εγκαταστήσει αμερικανικό αντιπυραυλικό σύστημα (Πολωνία, Τσεχία) ανάγκασε τον ίδιο τον κ. Μεντβέντεφ να διεκδικήσει ζώνη επιρροής εγγύς των συνόρων της Ρωσίας και όχι μόνο. Η Μόσχα, συνειδητοποιώντας ότι η ηγεμονική κυριαρχία των ΗΠΑ παρήλθε ανεπιστρεπτί, επενδύει τώρα στη στρατηγική του «πολυπολισμού». Αναζητεί, έτσι, συσπειρώσεις και συνέργειες ικανές να διαβρώσουν ή/και φθείρουν περαιτέρω την αμερικανική ηγεμονία. Ως τέτοιες καταγράφονται η συμμετοχή στην Οργάνωση Συνεργασίας Σαγκάης (SCΟ), η Συνθήκη Οργάνωσης Συλλογικής Ασφάλειας (CSΤΟ) και βέβαια η συνεργασία των τεσσάρων ταχύτερα αναπτυσσόμενων μεγάλων οικονομιών (Βραζιλίας, Ρωσίας, Ινδίας και Κίνας). Παράλληλα, επιδιώκει διμερείς συμπράξεις με μεγάλες μη δυτικές δυνάμεις (Κίνα, Ινδία) ενώ κάνει άνοιγμα στην Αφρική. Στο πλαίσιο αυτής της στρατηγικής εντάσσεται και η γεωπολιτική πρόταση Μεντβέντεβ για τη δημιουργία «ενιαίου ευρω-ατλαντικού χώρου από το Βανκούβερ έως το Βλαδιβοστόκ», ενδεχόμενη υιοθέτηση της οποίας εκ των πραγμάτων θα οδηγούσε σε αποδυνάμωση του ΝΑΤΟ και της ΕΕ. Προς αυτή την κατεύθυνση ο κ. Μεντβέντεβ, μιλώντας στις 31 Αυγούστου 2008 σε τηλεοπτική εκπομπή, δήλωσε με νόημα: «Η Ρωσία, όπως άλλες χώρες στον κόσμο, έχει περιοχές όπου έχει προνομιακά συμφέροντα. Πρόκειται για περιοχές στις οποίες βρίσκονται χώρες με τις οποίες έχουμε φιλικές σχέσεις». Με αυτά ως δεδομένα, η Μεσόγειος αποτελεί ένα χώρο στον οποίο η Ρωσία επιδιώκει να αναβιώσει τη ναυτική παρουσία της. Μεσόγειο θεωρεί η Ρωσία τα Στενά, το Αιγαίο και το Ιόνιο Πέλαγος, την Αδριατική, την Ανατολική Μεσόγειο, το Σουέζ, το Γιβραλτάρ και όλες τις ναυτικές και ενεργειακές οδούς που εφάπτονται σε αυτήν ή τη διασχίζουν. Σε κάθε περίπτωση, η έξοδος της Μόσχας στη Μεσόγειο προωθεί τα συμφέροντα της Κύπρου. Για να κατανοήσουν ωστόσο οι πολιτικές δυνάμεις της Κύπρου τη σημασία της ναυτικής παρουσίας της Ρωσίας στη Μεσόγειο από γεωστρατηγικής πλευράς, θα πρέπει να μελετήσουν την ευρύτερη γεωπολιτική εικόνα, όπως αυτή διαμορφώνεται σήμερα στον κρίσιμο χώρο της Μέσης Ανατολής και της Κεντρικής Ασίας. Πολλές αναλύσεις λαμβάνουν υπόψη ορισμένα βασικά δεδομένα σε αυτό τον υπό διαμόρφωση χάρτη. Μεταξύ αυτών, είναι η ασάφεια στις σχέσεις Τουρκίας - Δύσης, και ειδικά Τουρκίας - ΗΠΑ, η κρίση της Τουρκίας με το Ισραήλ καθώς και η στρατηγική περικύκλωση του Ιράν. Η κατάσταση αυτή εξαναγκάζει ουσιαστικά τις Ηνωμένες Πολιτείες να θέλουν να συσφίγξουν τις σχέσεις με τη Ρωσία. Θα τολμούσα μάλιστα να ισχυριστώ πως μια ενδυνάμωση των σχέσεων και προσέγγισης Δύσης - Ρωσίας αναβαθμίζει τον γεωπολιτικό ρόλο «χωρών-γέφυρα». Μια τέτοια ακριβώς «χώρα-γέφυρα» είναι και η Κύπρος, λόγω ακριβώς της γεωστρατηγικής θέσης που έχει στην Ανατολική Μεσόγειο. Ταυτόχρονα, μια τέτοια ενδυνάμωση, υποβαθμίζει τον γεωπολιτικό ρόλο «χωρών- αναχωμάτων», όπως η Τουρκία που παραδοσιακά αποτελεί τη «φραγή» της Ρωσίας προς τη Μεσόγειο. Γιά όλους αυτούς τους γενικούς λόγους αλλά και πιο ειδικούς, η επίσκεψη Μεντβέντεφ αποκτά σημαντικό γεωπολιτικό βάρος και για την Κύπρο.
*Ο Κώστας Γουλιάμος είναι αντιπρύτανης του Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου Κύπρου.

Δεν υπάρχουν σχόλια: