Συγγραφείς αυτού του ιστολογίου είναι ο καθένας από μας, που έχει να πει, να παρατηρήσει και να σχολιάσει κάτι για τα θέματα της ΠΑΙΔΕΙΑΣ.
Ενυπόγραφα θέματα για ανάρτηση γίνονται απλά με ηλεκτρικό μήνυμα στη διεύθυνση:kapistri@gmail.com και δημοσιεύονται χωρίς λογοκρισία. Τα σχόλια είναι ελεύθερα για τον καθένα, ακόμα και ανώνυμα!

Κυριακή, 28 Νοεμβρίου 2010

ΕΝΕΡΓΩΣ

Γυρίζουν τις πλάτες στις εκλογές
Του Κώστα Γουλιάμου*
Φωτογραφία
«Γυρίζω τις πλάτες μου στο μέλλον, στο μέλλον που φτιάχνετε όπως θέλετε… Στ’ αυτιά μου δε χωράνε υποσχέσεις το έργο το έχω δει μη με τρελαίνετε…. Μένω μονάχος στο παρόν μου να σώσω οτιδήποτε αν σώζεται κι ας έχω τις συνέπειες του νόμου, συνένοχο στο φόνο δε θα μ’ έχετε...» Διονύσης Τσακνής Το ζήτημα της πολιτικής απάθειας παίρνει πλέον διαστάσεις πολιτικής παθογένειας.
Μολοταύτα ουδέποτε, ή έστω σπανίως, το πολιτικό μας σύστημα (κόμματα, Βουλή, ΜΜΕ, διακυβερνήσεις κ.λπ.) έχει εγκύψει ή/και συζητήσει με την προσήκουσα ευθύνη απέναντι στο πρόβλημα της ανησυχητικά εντεινόμενης αποστασιοποίησης ή άλλως της  πολιτικής απάθειας που καταγράφεται στις νεότερες γενιές. Την περασμένη βδομάδα το Υπουργείο Εσωτερικών υπενθύμισε πως οι νέοι της Κύπρου γυρίζουν τις πλάτες στις εκλογές του ερχόμενου Μάη. Από τις 17.000 επιστολές-αιτήσεις που απέστειλε η Υπηρεσία Εκλογών του Υπουργείου Εσωτερικών σε νέους ηλικίας 18 μέχρι και 30 ετών για εγγραφή τους στον εκλογικό κατάλογο, θετικά ανταποκρίθηκαν περίπου 1.500 άτομα ανά τρίμηνο.
Αυτή η αποστροφή των νέων ειδικά πολιτών για την πολιτική είναι, κατά γενική ομολογία, αφοπλιστικά απογοητευτική. Τούτου δοθέντος, είναι γνωστή και η θέση του Περικλή για τους απέχοντες «..μόνοι γαρ τον τε μηδέν των δε μετέχοντα ουκ απράγμονα, αλλ’ αχρείον νομίζομεν...». Έχουμε επισημάνει στο παρελθόν -με αφορμή τα δεδομένα της συγκριτικής ευρωπαϊκής κοινωνικής έρευνας- τον υψηλό δείκτη απαρέσκειας και αποστασιοποίησης των πολιτών από τους πολιτικούς και την πολιτική. Και μέχρι στιγμής, εξ όσων γνωρίζουμε, δεν έχει δημιουργηθεί κάποια συστημική ούτε και συστηματική πρωτοβουλία είτε από πλευράς κομμάτων είτε Βουλής αλλά και του Οργανισμού Νεολαίας. Τουναντίον, άπαντες ποιούν τη νήσσα για τις ευθύνες και τις παραλείψεις τους επί του εν λόγω ζητήματος. Αν λοιπόν ως πολιτική απάθεια ορίζεται η δημόσια ή/και μεμονωμένη αδιαφορία για τις μεθόδους, τις στρατηγικές ή τις τακτικές που χρησιμοποιούνται από τις πολιτικές μονάδες και τα πολιτικά σύνολα (συλλογικότητες), τότε το ζητούμενο είναι πολιτικοί και κόμματα να πείσουν ότι είναι φορείς αλλαγής που θέτει ως πολιτικό πλαίσιο ύψιστης προτεραιότητας μια νέα ηθική της δημόσιας συμπεριφοράς-επικοινωνίας και, βέβαια, έχει την πραγματική (όχι ρητορική) βούληση για εκκόλαψη σύγχρονης πολιτικής κουλτούρας. Διαφορετικά ο ιός της απάθειας από τάση, θα μετατραπεί σε στάση και, μετά, σε στασιμότητα. «Τάση, στάση, στασιμότητα». Αυτό το τρίπτυχο εξυπηρετεί μόνο εκείνο το αναχρονιστικό-συντηρητικό σύστημα που ενδιαφέρεται σαφώς για την αναπαραγωγή του. Άλλωστε μην ξεχνάμε πως οι πολιτικά απαθείς δεν είναι πολιτικά ουδέτεροι. Είναι κατά βάση πολίτες επιρρεπείς στις προκαταλήψεις. Με σκέψη που κυριαρχείται αφενός από λογικές μανιχαϊσμού (κάθε, εν ολίγοις, άποψης που δέχεται ότι υπάρχει μόνο «άσπρο-μαύρο», καλό ή κακό, δίκαιο ή το άδικο, αποκλείοντας ο,τιδήποτε άλλο), αφετέρου από αδυναμία σύνθετης ερμηνείας πολιτικών ή κοινωνικών καταστάσεων. Επιπλέον, οι πολιτικά απαθείς δεν έχουν, μεταξύ άλλων, συνείδηση της ταξικής τους θέσης, απεχθάνονται τις κοινωνικές συγκρούσεις και συμμορφώνονται υπερβολικά σε υποδείξεις που προέρχονται από κυρίαρχες ιδεολογίες ή κυρίαρχα κοινωνικά συστήματα. Κάποια μάλιστα ερευνητικά δεδομένα της πολιτικής επιστήμης πιστοποιούν την αλληλεξάρτηση ανάμεσα στο φόβο και την πολιτική απάθεια. Σε κάθε περίπτωση, η ουσιαστική δημοκρατικοποίηση μιας κοινωνίας επέρχεται με την εξάλειψη φαινομένων απάθειας και φόβου. Διαφορετικά, επιδεινώνονται οι δείκτες αποπολιτικοποίησης και αποιδεολογικοποίησης με αποτέλεσμα να επιβεβαιώνεται αυτό που είχε περιγράψει ο Ηorkheimerστο γνωστό δοκίμιό του «Αutoritat und Familie» (Αυθεντία και Οικογένεια): ότι, δηλαδή, η εξουσία στην αστική κοινωνία περνά στην τυφλή της, ενστικτώδη διαδικασία αναπαραγωγής εξαιτίας συμφερόντων επικράτησης. Προεκτείνοντας αυτή τη διατύπωση, θα ισχυριζόμαστε πως η απάθεια παράγει μια επικίνδυνη πολιτική εξίσωση του τύπου «είναι όλα και όλοι ίδιοι». Παράγει, ταυτόχρονα, ένα είδος «κοινωνικού ναρκισσισμού» που αποτελεί το ανορθολογικό απόθεμα των ακροδεξιών-φασιστικών κινημάτων. Για πολλούς μάλιστα πολιτικούς μελετητές, ο ‘κοινωνικός ναρκισσισμός’ διευρύνει την τελετουργιοποίηση της φυγής που, με τη σειρά της, δεν είναι τίποτα περισσότερο από ένα παράγωγο συνέργιας ανάμεσα στην κοινωνική και ψυχική αλλοτρίωση.

*Ο Κώστας Γουλιάμος είναι αντιπρύτανης του Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου Κύπρου. 
ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΟΣ 

Δεν υπάρχουν σχόλια: