Συγγραφείς αυτού του ιστολογίου είναι ο καθένας από μας, που έχει να πει, να παρατηρήσει και να σχολιάσει κάτι για τα θέματα της ΠΑΙΔΕΙΑΣ.
Ενυπόγραφα θέματα για ανάρτηση γίνονται απλά με ηλεκτρικό μήνυμα στη διεύθυνση:kapistri@gmail.com και δημοσιεύονται χωρίς λογοκρισία. Τα σχόλια είναι ελεύθερα για τον καθένα, ακόμα και ανώνυμα!

Κυριακή, 19 Δεκεμβρίου 2010

ΕΝΕΡΓΩΣ

Τα ευπώλητα της πολιτικολογίας μας
Του Κώστα Γουλιάμου*
Είναι ένα θέμα που το συζητάμε εδώ και χρόνια καθότι αποτυπώνεται όλο και πιο έντονα τόσο στην ευρωπαϊκή κοινωνική έρευνα όσο και σε ντόπιες δημοσκοπήσεις. Το έχουμε επίσης θίξει πολλές φορές σε αυτή τη στήλη. Και όμως ουδείς δημόσιος διάλογος ή αντίστοιχη διαβούλευση έγινε. Τουναντίον, πλείστα κόμματα όπως και η συντριπτική πλειοψηφία των πολιτικών δεικνύουν και, εν τοις πράγμασι, αποδεικνύουν πως εμφορούνται από ένα είδος πολιτικής δυσαισθησίας αφού καταλαβαίνουν λίγοή/και αόριστα το πρόβλημα. Εν ολίγοις, αντιλαμβάνονται λάθος το ρόλο τους καθώς στερούνται ικανότητας αίσθησης ή αντίληψης της απαξίωσης και, γενικά, της έλλειψης εμπιστοσύνης που τρέφει η κοινή γνώμη για το πολιτικό σύστημα. Οι προχθεσινές συζητήσεις για τον προϋπολογισμό στη Βουλή - και δη η ρητορική της άρνησης ή, έστω, η ρητορική πλειοδοσίας που κυριαρχούσε στη ρύμη πολιτικών αντιπαραθέσεων - επιβεβαιώνουν του λόγου το αληθές: το ευπώλητο της πολιτικολογίας. Αυτή ωστόσο η πολιτικολογία δεν είναι τίποτα περισσότερο παρά ένα (προ)εκλογικό φαντασιακό εν μέσω κρίσης του νεοφιλελευθερισμού και της αμφισβήτησης του πρωταγωνιστικού ρόλου που είχαν αποκτήσει μέχρι πρότινος οι μηχανισμοί της αγοράς. Το τραγικό μάλιστα είναι ότι η πολιτικολογία συμπίπτει, ως τραγική ειρωνεία, με το χειρότερο είδος: την κλιμάκωση της απαξίωσης. 
 Ξεκίνησε από έλλειμμα εμπιστοσύνης απέναντι σε μεγάλη μερίδα πολιτικών και κομμάτων και, τελικά, εξελίσσεται σε γενικευμένη απαξίωση για το πολιτικό σύστημα. Σε κάθε περίπτωση, οι εκπορεύοντες τα ευπώλητα της πολιτικολογίας δεν αντιλαμβάνονται πως οι κοινωνίες συγκροτούνται όχι ως άθροισμα μονάδων ή ατόμων, αλλά πάνω στη βάση των τάξεων κάθε δεδομένης κοινωνία. Έτσι επιδίδονται αφόρητα σε μια ρητορική πολιτικολογίας που ελαχιστοποιεί την ταξική συνείδηση, που στοχεύει στη διάσπαση της συλλογικότητας και που μαθηματικά πλέον οδηγεί τους πολίτες στην πολιτική απομόνωση. Δεν είναι υπερβολή αν πούμε πως το πολιτικό σύστημα μοιάζει να επιτίθεται στην κοινωνία. Πραγματοποιεί ενδεχομένως την πιο βίαιη επίθεσή του στην 50ετή πολιτική ιστορία της Κυπριακής Δημοκρατίας, απέναντι στους ίδιους τους θεσμούς του κράτους, στον κόσμο της εργασίας. Όλα δείχνουν πως από ορισμένους κύκλους εκκολάπτεται, κατασκευάζεται και εκπορεύεται μια επικίνδυνη πολιτική εξίσωση, ισοπεδωτικού χαρακτήρα: «όλοι είναι ίδιοι». Αυτή ακριβώς η ευπώλητη «λογική» δαιμονοποιεί τα πάντα που έχουν σχέση με την παρούσα κυβερνητική της χώρας, γεγονός που αποτελεί παράδεισο λαϊκισμού, χειραγώγησης και αποπροσανατολισμού. Με την ένταση όμως που λαμβάνει η υφιστάμενη κατάσταση, κινδυνεύουμε δίχως άλλο να εισέλθουμε σε έναν ατέρμονο κύκλο απαξίωσης όχι μόνο των πολιτικών αλλά και των θεσμικών οργάνων της Δημοκρατίας και, βέβαια, των αξιών που διέπουν το πολιτικό και κοινωνικό μας σύστημα. Πριν από χρόνια ο Μichael Οakeshott, στο δοκίμιό του «Οι αξιώσεις της πολιτικής» σημείωνε εμφατικά: «η πολιτική πράξη προϋποθέτει σκέψη τυποποιημένη και ανίκανη να διακρίνει αποχρώσεις, εθισμένη στην άκριτη επανάληψη, στην κίβδηλη αφοσίωση, στην παραπειστική περιγραφή στόχων και σκοπών... Η πολιτική δραστηριότητα μπορεί να είναι ευτελής, όχι μόνο επειδή ο πολιτικός χρειάζεται συχνά τη συναίνεση και τη στήριξη αυτών που είναι διανοητικά ευτελείς αλλά επειδή ακόμη και όταν ασκείται με τις καλύτερες των προθέσεων απλουστεύει και παραχαράσσει τον σύνθετο πλούτο της ανθρώπινης ζωής». Πέραν τούτων, θα λέγαμε πως οι βασικότεροι πρωταγωνιστές της πολιτικής απαξίωσης είναι οι ίδιοι οι πολιτικοί.
Όντως, αυτοκαταστροφικά φερόμενη η πλειοψηφία του πολιτικού κόσμου της χώρας, έχει φροντίσει να καλλιεργήσει σε πολλά πεδία τον εκμηδενισμό (απαξίωση) της πολιτικής. Γαντζωμένη στο πελατειακό σύστημα της εξάρτησης των ψηφοφόρων, αρνείται ή - ακόμη χειρότερα - αδυνατεί να παράγει πολιτική σκέψη και σύγχρονο πολιτικό πολιτισμό, συμβάλλοντας έτσι στην καχεξία του δημόσιου βίου. Ευτυχώς όμως δεν βρίσκονται όλοι οι πολιτικοί και όλα τα κόμματα στο έσχατο τούτο επίπεδο. Το γεγονός αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει το εν λόγω κομμάτι της πολιτική μας κοινωνίας στην αναζήτηση και εμπέδωση ενός πλαισίου με προοδευτικό περιεχόμενο για την πολιτική και τη δημοκρατία που, ως τέτοιο, όχι μόνο θα εξέφραζε αλλά και θα ξεπερνούσε την τυποποιημένη έννοια των όρων αυτών. Άλλωστε η χώρα βρίσκεται αντιμέτωπη με νέες προκλήσεις. Και στις νέες προκλήσεις η απάντηση δεν δίνεται με πεπαλαιωμένες πολιτικές συνήθειες.
*Ο Κώστας Γουλιάμος είναι Αντιπρύτανης του Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου Κύπρου.

Δεν υπάρχουν σχόλια: