Συγγραφείς αυτού του ιστολογίου είναι ο καθένας από μας, που έχει να πει, να παρατηρήσει και να σχολιάσει κάτι για τα θέματα της ΠΑΙΔΕΙΑΣ.
Ενυπόγραφα θέματα για ανάρτηση γίνονται απλά με ηλεκτρικό μήνυμα στη διεύθυνση:kapistri@gmail.com και δημοσιεύονται χωρίς λογοκρισία. Τα σχόλια είναι ελεύθερα για τον καθένα, ακόμα και ανώνυμα!

Δευτέρα, 7 Φεβρουαρίου 2011

ΕΝΕΡΓΩΣ: Ταρτουφισμός, συνώνυμο υποκρισίας

Φωτογραφία
Του Κώστα Γουλιάμου*
Αηδιασμένοι, μπουχτισμένοι, μπερδεμένοι, σχεδόν πισθάγκωνα δεμένοι, από τα ψέματα και τις φενάκες της φοβερής ετούτης εποχής» σημείωνε στην ποιητική του συλλογή «Οκτάνα» ο Ανδρέας Εμπειρίκος. Αυτή ακριβώς η κωδικοποιημένη πολιτική διάθεση του ποιητή αποκτά, όσο ποτέ άλλοτε, επίκαιρες διαστάσεις. Ειδικότερα με τα γεγονότα στην Αίγυπτο και την Τυνησία, όπου οι πολίτες απανταχού της γης είναι, μεταξύ άλλων, έμπλεοι με το μέγεθος της πολιτικής υποκρισίας. Τυπικό παράδειγμα αποτελεί και η πρόσφατη απόφαση του Προέδρου της Σοσιαλιστικής Διεθνούς κ. Γιώργου Παπανδρέου να διαγράψει από τις τάξεις της εν λόγω Διεθνούς τον ανατραπέντα και διαφυγόντα στη Σαουδική Αραβία, πρώην πρόεδρο της Τυνησίας Μπεν Αλί. Την επιστολή για τη διαγραφή του Τυνήσιου πολιτικού και του κόμματός του έστειλε ο γραμματέας της Σοσιαλιστικής Διεθνούς Λ. Αγιάλα. Διερωτάται, λοιπόν, και δικαίως κάθε νοήμων και κριτικά σκεπτόμενος πολίτης (α) με ποία «σοσιαλιστική» λογική υπήρξε μέλος της Σοσιαλιστικής Διεθνούς ένας δικτάτορας, (β) με ποία, επίσης, «σοσιαλιστική» λογική το μέλος του σοσιαλιστικού κόμματος της Γαλλίας και νυν γενικός διευθυντής του ΔΝΤ κ. Στρος Καν δεχόταν να παρασημοφορηθεί από τον Μπεν Αλί, και (γ)
γιατί, αν και γνώριζε επί δεκαετίες η Σοσιαλιστική Διεθνής το βίο και την πολιτεία του Μπεν Αλί, δεν είχε ζητηθεί η διαγραφή του; Πέραν τούτων, και με φόντο πάντα τις διαδηλώσεις, ο Αμερικανός Πρόεδρος δήλωνε πως η βία δεν αποτελεί λύση για την Αίγυπτο ενώ ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κ. Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόσο διαμήνυσε ότι ο διάλογος είναι ο μοναδικός τρόπος αλλαγών. Τόσο τα πεπραγμένα της Σοσιαλιστικής Διεθνούς όσο και οι ευρωατλαντικές δηλώσεις αποτελούν, αναντίλεκτα, είδος πολιτικού ταρτουφισμού. Ως γνωστόν «Ο Ταρτούφος» του Jean Βaptiste Ρoquelin (ή, άλλως, Μολιέρος) συγκαταλέγεται ανάμεσα στα κορυφαία έργα της παγκόσμιας δραματουργίας. Έμεινε μάλιστα και στην καθημερινή γλώσσα ως έννοια που ενσαρκώνει την υποκρισία. Σε κάθε περίπτωση όλη τούτη η διάχυτη υποκρισία, σε συνάρτηση με το νεοφιλελεύθερο φονταμενταλισμό, τη στρατοκρατία και την επιμελημένη προσπάθεια χειραγώγησης εξελίξεων και συνειδήσεων αποτελούν φαινόμενα επίκαιρα που επικυρώνουν τον ταρτουφισμό ως «εκσυγχρονιστική» πλέον πρακτική πολιτικής επικοινωνίας. Στη σύγχρονη πολιτική ιστορία, οι στρατιωτικές επιχειρήσεις και ασκήσεις επί χάρτου για δήθεν δημοκρατικές λύσεις κατέληξαν στην αποτυχία ή στην τραγωδία. Νεοαποικιοκρατικά σχέδια που εξυφαίνονται στα παρασκήνια από τις νεοταξικές δυνάμεις και τους απανταχού μηχανισμούς τους - και που είναι μέρος, αν όχι η γενεσιουργός αιτία του προβλήματος - δεν μπορεί να δώσουν αξιόπιστες λύσεις. Θα αποτελούσε ειλικρινά αφέλεια να πίστευε κανείς πως με την αύξηση του δηλητηρίου καταπολεμάται η δηλητηρίαση. Πολύ δε περισσότερο, όταν ολόκληρα κράτη κινδυνεύουν να εξαντλήσουν τα ιστορικά και κοινωνικά τους αποθέματα, υπηρετώντας λάθος ή/και επικίνδυνες για το ανθρώπινο είδος επιλογές. Η όλη προσέγγιση παραπέμπει σε ένα από τα αριστουργήματα της αμερικανικής και της παγκόσμιας λογοτεχνίας, στον «Μόμπι Ντικ ή η Φάλαινα». Έμμεσα και υπαινικτικά θα μιλήσει ο Μέλβιλ, διά στόματος Ισμαήλ, στο διαχρονικού περιεχομένου βιβλίο του. Όπου τα μέλη του πληρώματος θα καταλάβουν σε κάποιο σημείο πως η πορεία τους δεν είναι παρά μια κατάβαση στην κόλαση καθώς ο Αχαάβ ήταν αποφασισμένος να αντιμετωπίσει τον ορκισμένο του αντίπαλο (λευκή φάλαινα) με οποιοδήποτε τίμημα. Στο τέλος όλοι αυτοσυντρίβονται. Βυθίζονται όλοι από την άλαλη, την άρρητη τρέλα πλην του Ισμαήλ που μένει να διηγηθεί το άμετρο πάθος, την άνευ αρετής και μέτρου λογική του Αχαάβ. Από την ίδια άρρητη τρέλα θα λέγαμε διακατέχεται η νέα τάξη πραγμάτων και οι απανταχού συνήγοροί της. Γι’ αυτό και δεν είναι τυχαίο το γεγονός πως οι διαδοχικές κοινωνικές εκρήξεις (Β. Αφρική, Γαλλία, Ελλάδα, Αγγλία, Ισλανδία, Ισπανία, Ιταλία, Γερμανία, Μεξικό κ.λπ.) περιέχουν στοιχεία που προκαλούν σοκ στις (υπερ)εθνικές ελίτ. Επειδή ακριβώς μεταμορφώνουν το αδύνατο σε δυνατότητα. Δεν είναι δηλαδή παρενθέσεις που θα κλείσουν, επιβεβαιώνοντας σε μεγάλο βαθμό τη σκέψη που μας κληροδότησε ο Φουκώ, ότι η πολιτική πλέον διεξάγεται στην κοινωνία.
*Ο Κώστας Γουλιάμος είναι αντιπρύτανης του Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου Κύπρου.

Δεν υπάρχουν σχόλια: