Συγγραφείς αυτού του ιστολογίου είναι ο καθένας από μας, που έχει να πει, να παρατηρήσει και να σχολιάσει κάτι για τα θέματα της ΠΑΙΔΕΙΑΣ.
Ενυπόγραφα θέματα για ανάρτηση γίνονται απλά με ηλεκτρικό μήνυμα στη διεύθυνση:kapistri@gmail.com και δημοσιεύονται χωρίς λογοκρισία. Τα σχόλια είναι ελεύθερα για τον καθένα, ακόμα και ανώνυμα!

Κυριακή, 11 Σεπτεμβρίου 2011

ΕΝΕΡΓΩΣ : Η στρατηγική της Τουρκίας

Του Κώστα Γουλιάμου
Η τουρκική επιθετικότητα και οι υπονομευτικές πρακτικές της Άγκυρας δεν έχουν πλέον όρια. Η κυβέρνηση Ερντογάν συνεχίζει μεθοδικά, πλην όμως προκλητικά, διά των διαφόρων οργάνων της μια υπονομευτική δράση στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου. Δεν είναι απλά και μόνο ο ‘πόλεμος’ υπηρεσιών που άνοιξε η Τουρκία στο Ισραήλ. Είναι η ανάπτυξη μιας ‘αυτοκρατορικής’ πολιτικής που με τη στρατιωτική παρουσία της Άγκυρας και τις ανάλογες πολεμικές ασκήσεις στην περιοχή υπονομεύει συστηματικά την ειρηνική συμβίωση των λαών. Υπονομεύει τη σταθερότητα και το κλίμα καλής γειτονίας. Επαναλαμβάνει -όπως και στο παρελθόν- την πάγια τακτική της να κατασκευάζει κάθε τόσο ζητήματα σε βάρος, λόγου χάρη, της Κυπριακής Δημοκρατίας που -σε συνδυασμό με τις πρόσφατες δηλώσεις πρωθυπουργού και αξιωματούχων- αποκτούν νέες προκλητικές διαστάσεις. Γενικά ο νεοοθωμανικός μεγαλοϊδεατισμός της στρατιωτικής και πολιτικής ελίτ, την εμποδίζει να καταλάβει ότι η στρατηγική της επιθετικότητας θα την οδηγήσει σε αδιέξοδο. Η Κυπριακή Δημοκρατία αποτελεί το μοναδικό, ίσως, παράγοντα σταθερότητας και ασφάλειας στην ευρύτερη περιοχή της νοτιο-ανατολικής Μεσογείου. Τούτο το γνωρίζει καλά η Άγκυρα, για αυτό και υπονομεύει παντοιοτρόπως την Κυπριακή Δημοκρατία. Ταυτόχρονα η Κύπρος έχει προβεί σε όλες εκείνες τις ενέργειες και τους χειρισμούς, οι οποίοι καταδεικνύουν τη στρατηγική της επιθετικότητας της Τουρκίας έναντι των κυπριακών και όχι μόνο- συμφερόντων. Ωστόσο είναι αναγκαίο να εξετάσει κανείς από πού αντλεί η τουρκική κυβέρνηση την εν λόγω στρατηγική. Θα προσπαθήσουμε να ερμηνεύσουμε ή τουλάχιστον να παραθέσουμε ορισμένες βασικές παραμέτρους που εκκολάπτουν τη στρατηγική της επιθετικότητας. Αρχικά, λοιπόν, θα λέγαμε ότι η Άγκυρα παρουσιάζει, σε πλείστες περιπτώσεις, πολιτικές αυτονόμησης από τη Δύση (κυρίως από τις ΗΠΑ). Αναντίλεκτα, εκμεταλλεύεται στο έπακρον τη συγκυρία της διεθνούς οικονομικής κρίσης, αφού ηγέτιδες χώρες στη γεωπολιτική σκηνή είναι στα πρόθυρα της χρεοκοπίας (ΗΠΑ, Ηνωμένο Βασίλειο, Ιταλία, Γαλλία κ.λπ.).Ταυτόχρονα όμως ο κυβερνητικός μηχανισμός της Τουρκίας γνωρίζει πως η Ευρωπαϊκή Ένωση επανέρχεται σε εκείνο το σύστημα ισορροπίας δυνάμεων που ίσχυε τον 19ο αιώνα, εν ολίγοις σε μια Ιερά Συμμαχία των «Μεγάλων Δυνάμεων». Ένα όμως τέτοιο σύστημα έχει οδηγήσει την Ευρώπη σε υποβάθμιση, με αποτέλεσμα τη σταδιακή μείωση της ισχύος της στον παγκόσμιο συσχετισμό πολιτικής, στρατιωτικής και οικονομικής ισχύος. Η τουρκική βέβαια πολιτική αντιλαμβάνεται πως απότοκο στοιχείο της υποβάθμισης είναι η ένταση και έκταση της σύγκρουση συμφερόντων μεταξύ των μεγάλων ευρωπαϊκών-αποικιοκρατικών δυνάμεων αλλά και μεταξύ αυτών και των μικρών, καθώς και μεταξύ των μικρών. Ειδικότερα σε ό,τι αφορά στο γεωπολιτικό πεδίο της Ν.Α Ευρώπης και Α. Μεσογείου, η Τουρκία γνωρίζει πως το ευρωπαϊκό σύστημα ισχύος, ως σύστημα ισορροπίας δυνάμεων, παρουσιάζει όχι απλώς αδυναμίες, αλλά εκπέμπει και αντιφατικές πρακτικές. Έτσι διά του ΥΠΕΞ κ. Νταβούτογλου, η Άγκυρα επικαλούμενη το πάγιο στρατηγικό της βάθος –και χωρίς να παρεκκλίνει από την κεμαλική κληρονομιά της αρχής του κράτους-έθνους– επιθυμεί να προβληθεί στο πεδίο αυτό ως ηγέτιδα δύναμη. Η διπλωματία της προσπαθεί να προωθήσει την αντίληψη πως η Τουρκία δεν είναι περιφέρεια αλλά γεωπολιτικό κέντρο με στόχο να καταστεί μεταξύ των 10 ισχυρότερων, και με μεγαλύτερη επιρροή, χωρών του κόσμου μέχρι το 2020. Προς τούτο, σειρά κινεζικών τραπεζών φέρονται έτοιμες να επιδιώξουν την επέκτασή τους στην Τουρκία. Μεταξύ αυτών και η Βιομηχανική και Εμπορική Τράπεζα της Κίνας (ΙCΒC). Προεκτείνοντας ωστόσο το συλλογισμό μας θα ισχυριζόμαστε πως υπάρχει μεγάλη διαφορά μεταξύ προθέσεων και στόχων. Κυρίως όταν αναλογιστεί κανείς πως η Τουρκία είναι αιχμάλωτη, λογουχάρη, των άμεσων ξένων επενδύσεων. Σύμφωνα μάλιστα με την Κεντρική Τράπεζα της Τουρκίας, η αξία των άμεσων ξένων επενδύσεων που εισέρευσε τους πρώτους τέσσερις μήνες του 2011 ήταν της τάξης των 4,67 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Τούτων δοθέντων -και με δεδομένο το κουρδικό ζήτημα και τις ρωσικές εμπλοκές στη λεκάνη της Μεσογείου- υποστηρίζουμε πως εφόσον η Τουρκία θέλει να υλοποιήσει τη στρατηγική της επιθετικότητας, τότε είναι ενδεχόμενο, λόγω της μεγάλης κλίμακας αποσταθεροποίησης που θα δημιουργηθεί, η πολιτική της ηγέτιδας χώρας να διαλυθεί στα εξ ων συνετέθη.
* Ο Κώστας Γουλιάμος είναι αντιπρύτανης του Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου.

Δεν υπάρχουν σχόλια: