Συγγραφείς αυτού του ιστολογίου είναι ο καθένας από μας, που έχει να πει, να παρατηρήσει και να σχολιάσει κάτι για τα θέματα της ΠΑΙΔΕΙΑΣ.
Ενυπόγραφα θέματα για ανάρτηση γίνονται απλά με ηλεκτρικό μήνυμα στη διεύθυνση:kapistri@gmail.com και δημοσιεύονται χωρίς λογοκρισία. Τα σχόλια είναι ελεύθερα για τον καθένα, ακόμα και ανώνυμα!

Κυριακή, 23 Οκτωβρίου 2011

Αναγκαία η συνεχής επιμόρφωση

Το μοντέλο της επαγγελματικής κατάρτισης των εκπαιδευτικών σε σχολική βάση
Φωτογραφία
Η σύγχρονη εποχή με τις ραγδαίες εξελίξεις στην κοινωνία της γνώσης και της πληροφορίας δημιουργεί την ανάγκη για συνεχή επαγγελματική ενημέρωση των εκπαιδευτικών με στόχο την
ενίσχυση της αποτελεσματικότητάς τους σε τομείς της προσωπικής και επαγγελματικής τους ανάπτυξης», αναφέρει στο προλογικό της σημείωμα η διευθύντρια του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Αθηνά Μιχαηλίδου-Ευριπίδου, στο νέο έντυπο που ετοίμασε το Π.Ι. με θέμα «Σεμινάρια σε σχολική βάση και σεμινάρια για γονείς 2011-2012».
Στη σχετική έκδοση, μεταξύ άλλων, τονίζεται η σημασία της επιμόρφωσης των διδασκόντων εντός των σχολικών μονάδων, απαριθμούνται οι κατάλληλες προϋποθέσεις για την αποτελεσματική υλοποίηση τέτοιων σεμιναρίων και αναλύεται ο απώτερος σκοπός του θεσμού. Συγκεκριμένα, το Παιδαγωγικό εξηγεί: Ένας σημαντικός θεσμός ο οποίος προωθεί τη συνεχή επαγγελματική ανάπτυξη των εκπαιδευτικών και έχει ως αποτέλεσμα την αναβάθμιση της ποιότητας της εκπαίδευσης, θεωρείται η επιμόρφωση των εκπαιδευτικών. Οι διάφορες κοινωνικές αλλαγές απαιτούν από τον εκπαιδευτικό διαρκή επιστημονική ενημέρωση και αντίστοιχη επαγγελματική ευαισθητοποίηση. Αυτό σημαίνει ότι είναι αναγκαία η συστηματική λειτουργία ενός θεσμού διαφόρων μορφών επιμόρφωσης που έχουν στόχο τη στήριξη της επιστημονικής και επαγγελματικής ανάπτυξης του εκπαιδευτικού.
Με τον όρο «ενδοϋπηρεσιακή επιμόρφωση των εκπαιδευτικών» δεν εννοούμε μόνο την απλή συμμετοχή σε κάποια σεμινάρια, αλλά ένα θεσμό ο οποίος συμβάλλει στη συνεχή βελτίωση της ποιότητας διδασκαλίας και της επάρκειας των εκπαιδευτικών στην αντιμετώπιση των διαφόρων επιστημονικών και τεχνολογικών εξελίξεων και καινοτομιών. Μέσα από αυτόν τον θεσμό οι εκπαιδευτικοί μπορούν να λειτουργήσουν θετικά για να αντεπεξέλθουν στις διάφορες αλλαγές στο επίπεδο της κοινωνίας της πληροφορίας και του επαγγέλματος, γενικά, εφαρμόζοντας τις ανάλογες πρακτικές.
Τις τελευταίες δεκαετίες αναπτύχθηκε και άρχισε να λειτουργεί το μοντέλο της επαγγελματικής κατάρτισης σε σχολική βάση. Σύμφωνα με αυτό το μοντέλο, η επιμόρφωση υπό μορφή σεμιναρίου διεξάγεται μέσα στη σχολική μονάδα με συμμετέχοντες μια ομάδα εκπαιδευτικών. Στόχος είναι η ενεργός δράση τους σε διάφορες θεματικές περιοχές. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί με διάφορους τρόπους, ένας εκ των οποίων είναι η συνεργασία της μονάδας με έναν εξωτερικό υποστηρικτή του οποίου ο ρόλος είναι να διευκολύνει, να καθοδηγεί και να συντονίζει την όλη διαδικασία.
Το μοντέλο της επαγγελματικής κατάρτισης σε σχολική βάση δεν μπορεί να λειτουργήσει μεμονωμένα για κάποιους εκπαιδευτικούς, αλλά είναι σημαντική η συνεργασία μεταξύ των εκπαιδευτικών της σχολικής μονάδας, ώστε η δράση να μπορεί να ανταποκρίνεται στους κοινούς στόχους που αφορούν τη συγκεκριμένη σχολική μονάδα με βάση τις ανάγκες και τα θέματα που προκύπτουν.
Οι εκπαιδευτικοί ως επαγγελματίες, στηριζόμενοι στις γνώσεις, τις δεξιότητες και εμπειρίες τους, έχουν την ευκαιρία να αναπτύξουν ένα σχέδιο δράσης δρώντας ως ενεργά μέλη της σχολικής κοινότητας.
Τα σεμινάρια σε σχολική βάση και τα σχέδια δράσης που ενδέχεται να αναπτύσσονται, μπορεί να ποικίλλουν ως προς τη δομή και το περιεχόμενο. Μπορεί να εμπεριέχουν έρευνα, συλλογή και ανάλυση δεδομένων, να στηρίζουν την υιοθέτηση κάποιων θεσμών ή μέτρων μέσα στη σχολική μονάδα, να παρουσιάζουν θέματα διδακτικής μεθοδολογίας, αξιολόγησης και άλλων προσεγγίσεων. Ανεξάρτητα από το περιεχόμενο αυτό, είναι βασικό το ότι ο εκπαιδευτικός έχει την ευκαιρία να λαμβάνει ενεργά μέρος στην ανάπτυξη δράσεων και να συμβάλλει σε πιθανή εξέλιξη των συμβάντων μέσα στη σχολική μονάδα.
Σημαντικές προϋποθέσεις για τη διασφάλιση της αποτελεσματικότητας των επιμορφωτικών δράσεων είναι να υπάρχει οργανωτικό κλίμα και κουλτούρα προώθησης μέσα στο σχολείο, καθώς και αλληλεπίδραση των διαφόρων παραγόντων και φορέων που πλαισιώνουν την κάθε πρακτική εφαρμογή με στόχο τα θετικά αποτελέσματα.
Κάποια κριτήρια για τη δημιουργία των κατάλληλων προϋποθέσεων οι οποίες διευκολύνουν τα διάφορα σχέδια δράσης, μπορεί να είναι:
?Η ετοιμότητα και η στήριξη από τη διεύθυνση του σχολείου ?Η εμπειρία συμμετοχής της σχολικής μονάδας σε διάφορα εκπαιδευτικά προγράμματα ?Η οργάνωση και η ενσωμάτωση των σεμιναρίων μέσα στον χρόνο λειτουργίας των σχολικών μονάδων ?Η συστηματική παρακολούθηση και στήριξη της δράσης από τον υποστηρικτή.
Έρευνες δείχνουν ότι οι εκπαιδευτικοί μπορούν να είναι πιο δεκτικοί στις επιμορφώσεις και πιο αποδοτικοί στην εφαρμογή νέων προσεγγίσεων όταν μπορούν να πειστούν και να κατανοήσουν πώς η νέα γνώση και πληροφόρηση που δέχονται, θα έχει θετικό αποτέλεσμα.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο είναι σημαντικό η επιμόρφωση να διασαφηνίζει τη σύνδεση ανάμεσα στη θεωρία και στην πράξη μέσα στη σχολική μονάδα και να αποφεύγεται η τάση γενικοποίησης και υιοθέτησης στατικών στρατηγικών και τεχνικών για όλες τις προσεγγίσεις. Γι’ αυτόν τον λόγο οι προτάσεις σεμιναρίων θα πρέπει να είναι ξεκάθαρες όσον αφορά το πώς θα μπορούσαν να εφαρμοστούν στην πράξη.
Με βάση τα πιο πάνω, βασικοί δείκτες ή κριτήρια για την αξιολόγηση του περιεχομένου ενός προγράμματος είναι:
?Η σύνδεση του θέματος με τις ανάγκες που νιώθουν οι εκπαιδευτικοί ότι έχουν μέσα στη σχολική μονάδα.
?Η σύνδεση της νέας γνώσης με τη μέχρι τώρα γνώση και εμπειρία των εκπαιδευτικών/ ?Η διευκρίνιση της σημασίας που έχει το νέο περιεχόμενο για τους εκπαιδευτικούς.
?Η αναφορά σε ερευνητικά δεδομένα και εφαρμογές.
?Το πρακτικό και εύκολα εφαρμόσιμο περιεχόμενο.
?Η διευκρίνιση της σχέσης μεταξύ θεωρίας και πράξης.
Ποιοι συμμετέχουν και από ποιους διεξάγονται Τα σεμινάρια σε σχολική βάση διεξάγονται από λειτουργούς του Τομέα Επιμόρφωσης του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου. Η διεξαγωγή θα γίνεται κατά τον χρόνο λειτουργίας των σχολείων και θα οργανώνονται με βάση ομάδες ενδιαφερόμενων εκπαιδευτικών. Οι ομάδες μπορούν να συγκροτηθούν από εκπαιδευτικούς που εργάζονται στο ίδιο σχολείο ή σε γειτονικά σχολεία.
Πηγή: Έκδοση «Σεμινάρια σε σχολική βάση και σεμινάρια για γονείς 2011-2012», του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου. Γενική εποπτεία: Αθηνά Μιχαηλίδου-Ευριπίδου, διευθύντρια. Εποπτεία: Έλενα Χατζηκακού, προϊστάμενη τομέα επιμόρφωσης. Σχεδιασμός - ηλεκτρονική σελίδωση: Θεόδωρος Κακουλλής. Συγγραφή και επιμέλεια έκδοσης: Μαριάννα Φωκαΐδου και Μιχάλης Τορναρίτης. Γλωσσική επιμέλεια: Μαρία Παπαλεοντίου. 
Φωτογραφία
Το μοντέλο επιμόρφωσης - σχεδίου δράσης μέσα στη σχολική μονάδα βασίζεται σε διάφορα στάδια. Το πρώτο στάδιο είναι η δημιουργία προβληματισμών και η διάγνωση αναγκών με βάση την πραγματικότητα της σχολικής μονάδας. Αυτή η διαδικασία επιτρέπει την εισαγωγή νέων εννοιών και τις συνδέει με το ενδιαφέρον και τα κίνητρα των εκπαιδευτικών. Ακολουθεί η ευαισθητοποίηση μέσα από την επιμόρφωση η οποία σχετίζεται με διδασκαλία, είναι πιο σαφής και δομημένη, σε σχέση με τους προβληματισμούς που έχουν τεθεί. Το τελευταίο στάδιο της διαδικασίας είναι η δράση, η οποία περιλαμβάνει την εφαρμογή της αποκτηθείσας γνώσης σε συγκεκριμένες καταστάσεις. Απώτερος σκοπός της επιμόρφωσης των εκπαιδευτικών είναι η βελτίωση των αποτελεσμάτων των μαθητών σε διάφορους τομείς που τίθενται σε γνωστικό, κοινωνικό και ατομικό τομέα. Η επιμόρφωση θα πρέπει να επικεντρώνεται στην αλλαγή της δυναμικής της σχολικής μονάδας και της εκπαιδευτικής πράξης έτσι ώστε οι μαθητές να βελτιώσουν τη μαθησιακή διαδικασία αλλά και τη συμπεριφορά. Συνεπάγεται ότι οι εκπαιδευτικοί θα πρέπει να θέσουν στόχους οι οποίοι να συμβαδίζουν με το μοντέλο επιμόρφωσης και σχεδίου δράσης που θέλουν να αναπτύξουν. Με βάση το πιο πάνω σκεπτικό, τα σεμινάρια σε σχολική βάση θα μπορούσαν να λειτουργήσουν θετικά και να συμβάλουν εποικοδομητικά σε διάφορους στόχους που θέτει η κάθε σχολική μονάδα για την αναβάθμιση της ποιότητας της εκπαίδευσης. 

Δεν υπάρχουν σχόλια: