Συγγραφείς αυτού του ιστολογίου είναι ο καθένας από μας, που έχει να πει, να παρατηρήσει και να σχολιάσει κάτι για τα θέματα της ΠΑΙΔΕΙΑΣ.
Ενυπόγραφα θέματα για ανάρτηση γίνονται απλά με ηλεκτρικό μήνυμα στη διεύθυνση:kapistri@gmail.com και δημοσιεύονται χωρίς λογοκρισία. Τα σχόλια είναι ελεύθερα για τον καθένα, ακόμα και ανώνυμα!

Δευτέρα, 9 Ιανουαρίου 2012

Δύσκολα χρόνια

Του Στέφανου Κωνσταντινίδη*

Το 2011 ήταν μια δύσκολη χρονιά για τον κόσμο, για την Ελλάδα, για την Κύπρο. Αν και η ιεράρχηση των γεγονότων έχει πάντα υποκειμενικό χαρακτήρα, είναι σχεδόν βέβαιο πως η οικονομική
κρίση είναι το γεγονός εκείνο που σημάδεψε τη χρονιά που μας πέρασε. Το χαρακτηριστικό της ήταν η απόλυτη κυριαρχία του  νεοφιλελευθερισμού με τις αγορές να αποφασίζουν για το μέλλον των ανθρώπων και την πολιτική να έχει παραιτηθεί από τις ευθύνες της. Παρόλο που τα φώτα της δημοσιότητας ήταν περισσότερο στραμμένα προς την Ευρωζώνη και την κρίση που τη μάστιζε, υπήρξαν και εκατομμύρια, αν όχι δισεκατομμύρια άνθρωποι, σε άλλες περιοχές του πλανήτη που υπέφεραν από τη φτώχεια και τη μιζέρια που έσπειρε ο νεοφιλελεύθερος καπιταλισμός των αγορών. Ως απάντηση στην αγριότητα του συστήματος είχαμε την εξέγερση των πολιτών σε πολλαπλά σημεία του πλανήτη. Οι αγανακτισμένοι πολίτες, απαίτησαν παντού δικαιοσύνη και έλεγχο των αγορών και του συσσωρευμένου πλούτου. 

Υπήρξαν βέβαια και άλλα σημαντικά γεγονότα το 2011 που δεν είναι δυνατόν να τα απαριθμήσουμε ή και να τα αξιολογήσουμε στο χώρο ενός άρθρου.

Να σημειώσουμε τουλάχιστον τις αλυσιδωτές εξεγέρσεις στον αραβικό κόσμο και την καταστροφή στη Φουκοσίμα της Ιαπωνίας που μας θύμισε τους κινδύνους της πυρηνικής ενέργειας.

Στην Ελλάδα συνεχίστηκε η εξαθλίωση και το απαξιωμένο πολιτικό σύστημα και οι ελλαδικές ελίτ έδειξαν την πλήρη ανικανότητά τους να αντιμετωπίσουν τα προβλήματα της χώρας που καθημερινά βυθίζεται στο χάος. Στην Κύπρο η καταστροφή στο Μαρί οδήγησε τον τόπο σε μια βαθιά κρίση που το κυπριακό πολιτικό σύστημα βυθισμένο στην απαξίωση αποδείκτηκε ανίκανο να την αντιμετωπίσει. Επιπλέον η οικονομική κρίση χτύπησε απειλητικά τον τόπο και το μόνο φως που φάνηκε στο τέλος της χρονιάς ήταν η επιβεβαίωση της ύπαρξης του φυσικού αερίου. Στο Κυπριακό συνεχίστηκε ο κατήφορος των υποχωρήσεων με χειρισμούς που οδηγούν την Κύπρο στην προτεκτοροποίηση με την νεο-οθωμανική Τουρκία να επιβάλλει τη δική της ατζέντα.

Το 2012 ξεκίνησε επομένως με την κληρονομιά των προβλημάτων της προηγούμενης χρονιάς. Η παγκόσμια οικονομική κρίση προβλέπεται να συνεχιστεί και πιθανόν να χειροτερέψει. Φυσικά ο πολιτικός αναλυτής δεν είναι η Πυθία για να δίνει χρησμούς. Στο μέτρο όμως που αναλύει ψυχρά τα δεδομένα δεν μπορεί να είναι αισιόδοξος. Το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης παραμένει αβέβαιο, η κρίση στη Μέση Ανατολή με πολλαπλές εστίες θα συνεχιστεί και η πορεία με πυξίδα τις αγορές αν δεν ανακοπεί θα οδηγήσει σε ακόμη μεγαλύτερη εξαθλίωση των μαζών σε όλο τον πλανήτη και στη συσσώρευση του πλούτου στα χέρια ακόμη μιας πιο μικρής ολιγαρχίας. Σημαντικά πολιτικά γεγονότα της χρονιάς αυτής θα είναι οι αμερικανικές προεδρικές εκλογές, οι γαλλικές προεδρικές εκλογές, η διαμόρφωση του ευρωπαϊκού οικοδομήματος για την αντιμετώπιση της κρίσης στην Ευρωζώνη καθώς και οι ρωσικές προεδρικές εκλογές. Μια γενικότερη διαπίστωση αφορά την υποχώρηση της Δύσης και την ανάδειξη χωρών της περιφέρειας όπως η Κίνα, η Ινδία και η Βραζιλία. Το κέντρο βάρους του κόσμου μετατίθεται προς ανατολάς, προς την Ασία. Δεν είναι λίγοι οι αναλυτές που αναφέρονται στην παρακμή της Δύσης, στην αδυναμία της πια να επιβάλλει τους πολιτισμικούς αξιακούς της κώδικες και στην απώλεια του ιστορικού της ρόλου.

Για την Ελλάδα η χρονιά αυτή θα είναι αποφασιστική αφού μάλλον θα κριθεί η παραμονή της στην Ευρωζώνη και η δυνατότητά της να διαπραγματευτεί την αναδιάρθρωση του χρέους της. Επί της ουσίας δηλαδή να διαπραγματευτεί τη συντεταγμένη χρεοκοπία της σε μια στιγμή που συσσωρεύονται και άλλα προβλήματα που θα πρέπει να αντιμετωπίσει. Στην Κύπρο πολλά θα κριθούν από τη σωστή διαχείριση τωνκοιτασμάτων του φυσικού αερίου και από το κατά πόσον οι πολίτες θα καταφέρουν να απαγκιστρωθούν από τον επικίνδυνο εναγκαλισμό του δικομματισμού. Τα νέα γεωπολιτικά και γεωστρατηγικά δεδομένα στην Ανατολική Μεσόγειο ευνοούν μια διαφορετική πορεία της Κυπριακής Δημοκρατίας που είναι όμως αμφίβολο αν θα μπορέσουν να τη χαράξουν οι σημερινές κυπριακές πολιτικο-οικονομικές ελίτ που παραμένουν προσηλωμένες σε παλαιο-ημερολογίτικες στρατηγικές και συνταγές άλλων εποχών. Ουσιαστικά ο τόπος μπήκε ήδη σε μια μακρά προεκλογική καμπάνια για τις προεδρικές εκλογές ενώ και στο Κυπριακό θα συνεχιστούν αμείωτες οι πιέσεις για τη διάλυση της Κυπριακής Δημοκρατίας και την επιβολή μιας νεοανανικής λύσης.

Θα ήθελα να κλείσω με τον Μανώλη Αναγνωστάκη, με την έστω και αμυδρή ελπίδα φωτός που αφήνουν οι απαισιόδοξοι στίχοι του: Θυμούνται τα λόγια του πατέρα: εσύ θα γνωρίσεις καλύτερες μέρες/Δεν έχει σημασία τελικά αν δεν τις γνώρισαν, λένε το μάθημα οι ίδιοι στα παιδιά τους/Ελπίζοντας πάντοτε πως κάποτε θα σταματήσει η αλυσίδα/Ίσως στα παιδιά των παιδιών τους ή στα παιδιά των παιδιών των παιδιών τους.


*Ο Στέφανος Κωνσταντινίδης είναι καθηγητής Πολιτικών Επιστημών στο Κεμπέκ του Καναδά και επιστημονικός συνεργάτης του Πανεπιστημίου Κρήτης.

Δεν υπάρχουν σχόλια: