Συγγραφείς αυτού του ιστολογίου είναι ο καθένας από μας, που έχει να πει, να παρατηρήσει και να σχολιάσει κάτι για τα θέματα της ΠΑΙΔΕΙΑΣ.
Ενυπόγραφα θέματα για ανάρτηση γίνονται απλά με ηλεκτρικό μήνυμα στη διεύθυνση:kapistri@gmail.com και δημοσιεύονται χωρίς λογοκρισία. Τα σχόλια είναι ελεύθερα για τον καθένα, ακόμα και ανώνυμα!

Πέμπτη, 24 Μαΐου 2012

Πανελλήνιες 2012

ΤΟ ΑΓΧΟΣ ΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 
Χριστίνα Σαμαράκη, Συμβουλευτική Ψυχολόγος
Σε λίγες μέρες ξεκινούν οι Πανελλήνιες εξετάσεις και η λέξη «άγχος» είναι ταυτισμένη με την ψυχολογία των μαθητών που τους ενδιαφέρει να περάσουν στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Οι υποψήφιοι δεν μπορούν να αποφύγουν τελείως το άγχος, αλλά είναι δυνατόν τουλάχιστον να το ελέγξουν για να μην
δημιουργήσει προβλήματα που θα επηρεάσουν την απόδοση τους, αλλά και την σωματική και ψυχική τους υγεία.
Το άγχος θα μπορούσε να προσδιοριστεί ως το δυσάρεστο εκείνο συναίσθημα που περικλείει φόβο και ένταση. Συνοδεύεται από διέγερση του συμπαθητικού συστήματος που εκδηλώνεται με εφίδρωση, ταχυκαρδία, τρόμο, επιτάχυνση της αναπνοής ακόμα και γαστρεντερική δυσφορία. Κατά βάση αποτελεί μια αντίδραση του οργανισμού απολύτως φυσιολογική που στους μαθητές λειτουργεί ως κινητήριος δύναμη για εγρήγορση, συγκέντρωση, καλύτερο διάβασμα και μεγαλύτερη προσπάθεια για την επίτευξη του στόχου.
Tα προβλήματα αρχίζουν, όταν χάνεται ο έλεγχος. Όταν το άγχος γίνεται υπερβολικό ή έχει μεγάλη διάρκεια μπορεί να προκαλέσει ψυχοσωματικά συμπτώματα, όπως κεφαλαλγίες, πόνους στην κοιλιακή χώρα, γαστρεντερικά προβλήματα, κρίσεις πανικού, δερματοπάθειες. Μπορεί, επίσης, να οδηγήσει σε διαταραχές του ύπνου και της πρόσληψης της τροφής, απώλεια ή αύξηση του σωματικού βάρους, ευσυγκινησία, και ευερεθιστότητα. Οι αρνητικές σκέψεις, η δυσκολία συγκέντρωσης και το διανοητικό μπλοκάρισμα ακολουθούν και καταλήγουν σε μείωση της αυτοπεποίθησης. Τότε, ακόμα και ένας καλά προετοιμασμένος μαθητής δυσκολεύεται να αποδώσει στις εξετάσεις.
Όταν το άγχος γίνεται υπερβολικό, καταλήγει να επηρεάζει αρνητικά την απόδοσή των μαθητών και τους κάνει να υποφέρουν σε σημείο που όχι μόνο εγκαταλείπουν την προσπάθεια, αλλά αναπτύσσουν και πολλά ψυχικά και σωματικά προβλήματα. Όσο πιο ευάλωτος μάλιστα είναι κανείς στο στρες γενικότερα και όσο μεγαλύτερη πίεση δέχεται από τους γύρω του, αλλά και από τον εαυτό του, τόσο πιο πιθανό είναι να εκδηλώσει υπερβολικές αντιδράσεις.            
Οι σωματικές και ψυχολογικές αυτές αντιδράσεις είναι αποτέλεσμα της πίεσης από τα μαθήματα, τις προσδοκίες του περίγυρου, αλλά και του ίδιου του υποψηφίου, καθώς και του φόβου μιας ενδεχόμενης αποτυχίας. Όταν, όμως, φοβόμαστε κάτι πολύ, σκεφτόμαστε και συμπεριφερόμαστε έτσι, ώστε ασυνείδητα να δημιουργούμε τις συνθήκες για να συμβεί.
Οι αρνητικές σκέψεις που προκαλούν και συνοδεύουν αυτόν τον φόβο δημιουργούνται από ορισμένεςλανθασμένες αντιλήψεις που έχουν οι μαθητές για τις Πανελλήνιες εξετάσεις. Πιστεύουν ότι η είσοδος στο Πανεπιστήμιο ταυτίζεται με την επαγγελματική αποκατάσταση και την επιτυχία στη ζωή. Θεωρούν, επίσης, ότι αν δεν πετύχουν, είναι οι ίδιοι αποτυχημένοι και δεν αξίζουν ως άτομα. Επίσης, αισθάνονται ότι πρέπει να ικανοποιήσουν τους γονείς τους και τον περίγυρό τους, οπότε μια ενδεχόμενη αποτυχία μπορεί να σημαίνει απόρριψη από τους σημαντικούς «άλλους». Όσο κι αν κάποιες απ’ αυτές τις αντιλήψεις αρχίζουν να απαξιώνονται στην πραγματικότητα, είναι βαθιά ριζωμένες στις τελευταίες γενιές και επηρεάζουν ακόμα τους μαθητές.
Οι υποψήφιοι για να αντιμετωπίσουν το άγχος τους χρειάζεται να είναι πάνω απ’ όλα καλά προετοιμασμένοι. Καθ’ όλη τη διάρκεια της χρονιάς και πολύ περισσότερο προς το τέλος, χρειάζεται να υπάρχει ένα πρόγραμμα διαβάσματος σε ένα ήρεμο περιβάλλον, όπου απερίσπαστα μπορούν να συγκεντρωθούν. Πέρα απ’ αυτό, όμως, είναι σημαντικό να προσέχουν τη διατροφή τους και τον ύπνο τους, αλλά και να μπορούν να εκτονώσουν το άγχος τους μέσα από συζητήσεις, καθώς και με την σωματική άσκηση (γυμναστήριο, βόλτα, σπορ).
Οι αρνητικές σκέψεις συνήθως εκδηλώνονται με τη μορφή εσωτερικού μονολόγου και επηρεάζουν την αυτοσυγκέντρωση, τη διάθεση και την αυτοπεποίθηση του μαθητή. Χρειάζεται, λοιπόν, οι υποψήφιοι να μάθουν να σταματούν το φαύλο κύκλο των σκέψεών τους, επαναλαμβάνοντας στον εαυτό τους μια θετική και ρεαλιστική φράση ή πρόταση («θα κάνω ότι καλύτερο μπορώ» ή «χαλάρωσε», «ηρέμησε»).
Οι βαθιές αναπνοές βοηθούν οξυγονώνοντας τον εγκέφαλο, ώστε να χαλαρώσει το σώμα, ενώ η επικέντρωση της προσοχής στην αναπνοή αποσπά το νου από τις αρνητικές σκέψεις.  Η ίδια πρακτική μπορεί να εφαρμοστεί και κατά τη διάρκεια των εξετάσεων, όταν, βλέποντας τα θέματα, αισθανθεί κανείς ένα διανοητικό μπλοκάρισμα, σαν να έχει ξεχάσει όλα όσα έχει μάθει.
Εν όψει των Πανελληνίων εξετάσεων είναι επόμενο να υπάρχει άγχος στους μαθητές και μέχρι ενός σημείου είναι παραγωγικό και χρήσιμο. Η προσπάθεια ελέγχου του, τόσο μέσα από τις σκέψεις, όσο και από πράξεις, ώστε να μην γίνει υπερβολικό, θα βοηθήσει τους μαθητές να αποδώσουν ανάλογα με την προετοιμασία τους και να διατηρήσουν την ψυχική και σωματική τους υγεία.

Δεν υπάρχουν σχόλια: