Συγγραφείς αυτού του ιστολογίου είναι ο καθένας από μας, που έχει να πει, να παρατηρήσει και να σχολιάσει κάτι για τα θέματα της ΠΑΙΔΕΙΑΣ.
Ενυπόγραφα θέματα για ανάρτηση γίνονται απλά με ηλεκτρικό μήνυμα στη διεύθυνση:kapistri@gmail.com και δημοσιεύονται χωρίς λογοκρισία. Τα σχόλια είναι ελεύθερα για τον καθένα, ακόμα και ανώνυμα!

Κυριακή, 20 Μαΐου 2012

Τo θολό τοπίο της Αριστεράς

Του Στέφανου Κωνσταντινίδη 
 Οι ήρωες προχωρούν στα σκοτεινά Γιώργος Σεφέρης  
Σε μια εποχή που το καπιταλιστικό σύστημα σείεται εκ θεμελίων λόγω της υιοθέτησης του νεοφιλελεθερισμού, η Αριστερά αδυνατεί να επωφεληθεί αυτής της κρίσης. Είναι επομένως φυσιολογικό να τίθεται το ερώτημα γιατί δεν μπόρεσε ως τώρα να ανατρέψει τα πολιτικά, οικονομικά και κοινωνικά αυτά δεδομένα με μια δική της πρόταση για ένα πιο δίκαιο κόσμο. Απλούστατα γιατί η Αριστερά δεν έχει δική της εναλλακτική πολιτική πρόταση. Πολιτεύεται και η ίδια στα πλαίσια του πολιτικο-κοινωνικού παραδείγματος που χάραξε ο νεοφιλελευθερισμός. Η κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης άφησε ένα κενό και διέσυρε ταυτόχρονα την αριστερή κοινωνική θεώρηση. Υπάρχουν βεβαίως τα διάφορα κινήματα των πολιτών και οι ακτιβιστές που θέτουν τα προβλήματα από μια αριστερή σκοπιά και με διεκδικήσεις κοινωνικής δικαιοσύνης, αλλά όλα αυτά κινούνται μέσα σε ένα θολό τοπίο. Οι διανοητές της Αριστεράς δεν κατάφεραν ως τώρα να παρουσιάσουν μια θεώρηση των πραγμάτων με δυνατό πολιτικο-ιδεολογικό υπόβαθρο, ικανή να βοηθήσει τους πολιτικούς ακτιβιστές του χώρου αυτού να διαμορφώσουν τα πολιτικά δεδομένα μιας εξόδου από το νεοφιλελεύθερο πλανήτη. Αποσπασματικές κοινωνικο-φιλοσοφικές σκέψεις και αναλύσεις υπάρχουν. Όμως δεν καλύπτουν το όλον και παραμένουν περισσότερο στις παρυφές του κοινωνικού οικοδομήματος. Δεν είναι επομένως παράξενο το γεγονός ότι παρατηρείται μια επιστροφή στους κλασσικούς της Αριστεράς και ιδιαίτερα στον Μαρξ. Όση όμως και να είναι η αξία και η δυναμική της θεωρητικής τους σκέψης, ο Μαρξ και οι άλλοι κλασικοί διανοητές της Αριστεράς έγραψαν και ανάλυσαν τον κόσμο της εποχής τους. Πολλά είναι τα πράγματα που έχουν αλλάξει από τότε τα οποία χρειάζονται μια νέα θεώρηση.
Από την άλλη, σε καθαρά πολιτικό επίπεδο δεν είναι μόνο η χρεοκοπία των κομμάτων της Αριστεράς που ενσάρκωναν για χρόνια τον «σοβιετισμό», είναι και η χρεοκοπία της Σοσιαλδημοκρατίας, η οποία υιοθέτησε χωρίς περίσκεψη, χωρίς αιδώ, τα δόγματα του νεοφιλελευθερισμού. Αλλά τι θα περίμενε κανείς από αυτή τη Σοσιαλδημοκρατία της οποίας τη διεθνή διάσταση ενσαρκώνει τα τελευταία χρόνια ως πρόεδρος της Σοσιαλιστικής Διεθνούς ο Γιώργος Παπανδρέου;
Στην Ελλάδα, στην πιο κρίσιμη στιγμή της ιστορίας της του τελευταίου μισού αιώνα, η Αριστερά δεν είναι ικανή να αρθρώσει μια εναλλακτική πολιτική πρόταση στην πολιτική του μνημονίου που έχει βυθίσει τη χώρα στο χάος. Από τη μια το ΚΚΕ περιμένει την πτώση των Χειμερινών Ανακτόρων ή τη Δευτέρα Παρουσία, ο δε ΣΥΡΙΖΑ αγωνίζεται να αντικαταστήσει το ΠΑΣΟΚ ως ο νέος πόλος του δικομματισμού. Η ελληνική Αριστερά θα μπορούσε να παρουσιάσει τη δική της εναλλακτική πολιτική πρόταση και να τη διαπραγματευθεί με την Ευρώπη, κάτι που δεν έχει κάνει το ΠΑΣΟΚ αλλά ούτε και η δικομματική κυβέρνηση Παπαδήμου. Διότι το μνημόνιο δεν έπεσε από τον ουρανό. Επιβλήθηκε από την Ευρώπη επειδή το ελληνικό πολιτικό κατεστημένο δεν υπέβαλε ποτέ δική του πρόταση διάσωσης της χώρας, ούτε φυσικά ήθελε τη διάλυση του πελατειακού κράτους και τον τερματισμό της διαπλοκής.
Στην Κύπρο η Αριστερά δοκιμάστηκε και απέτυχε επειδή δεν είχε άλλο όραμα πέρα από τη διαχείριση του συστήματος και την ικανοποίηση των μικροπελατειακών συμφερόντων μιας νομενκλατούρας με ακλόνητες σταθερές αλλά περιορισμένων οριζόντων. Φυσικά και η ελληνική και η κυπριακή Αριστερά ομοιροποιήθηκαν μέσα στο θολό τοπίο των κλειστών οριζόντων της πλανητικής Αριστεράς. Θα μπορούσαν όμως σε τοπικό επίπεδο να αποφύγουν, ειδικά στην Κύπρο, την ενσωμάτωσή τους στο σύστημα. Το ότι η Αριστερά σε τοπικό επίπεδο, χωρίς μια πλανητική στήριξη, είναι υποχρεωμένη να κινηθεί μέσα σε μια δεδομένη πραγματικότητα, αυτό δεν σημαίνει και υιοθέτηση πολιτικών πρακτικών που την ακυρώνουν. Κανείς δεν την υποχρεώνει για παράδειγμα να υιοθετεί πελατειακές πολιτικές αντί να προχωρήσει σε αλλαγές που θα επιτρέπουν στον πολίτη να αναπνεύσει λιγάκι πιο ελεύθερα. Ούτε και μπορεί να παραβλέψει κανείς το γεγονός ότι εκατοντάδες διανοούμενοι της Αριστεράς, όλα αυτά τα χρόνια, ειδικά στην Ελλάδα, αντί να ασκήσουν τον κριτικό τους ρόλο, βολεύτηκαν με το σύστημα και έγιναν οι οργανικοί του διανοούμενοι με την έννοια που έδωσε στον όρο αυτό ο Γκράμσι.
 
*Ο Στέφανος Κωνσταντινίδης είναι καθηγητής πολιτικών επιστημών στο Κεμπέκ του Καναδά και επιστημονικός συνεργάτης του Πανεπιστημίου Κρήτης. Ε-mail stephanos.constantinides@gmail.com

Δεν υπάρχουν σχόλια: