Συγγραφείς αυτού του ιστολογίου είναι ο καθένας από μας, που έχει να πει, να παρατηρήσει και να σχολιάσει κάτι για τα θέματα της ΠΑΙΔΕΙΑΣ.
Ενυπόγραφα θέματα για ανάρτηση γίνονται απλά με ηλεκτρικό μήνυμα στη διεύθυνση:kapistri@gmail.com και δημοσιεύονται χωρίς λογοκρισία. Τα σχόλια είναι ελεύθερα για τον καθένα, ακόμα και ανώνυμα!

Δευτέρα, 19 Νοεμβρίου 2012

Μαθητές φέρνουν την περιβαλλοντική αλλαγή

Γίνονται γεωργοί, καταστηματάρχες, υιοθετούν πάρκα και ανακυκλώνουν χαρτί
Φωτογραφία
Το Δημοτικό Σχολείο της κοινότητας Αψιού οι μαθητές παράγουν και πωλούν βιολογικά λαχανικά, το Δημοτικό Λιβαδιών διαθέτει το δικό του θερμοκήπιο και σ’ ένα τρίτο σχολείο οι μαθητές έστησαν εργαστήρι ανακύκλωσης χαρτιού. Σε άλλο Δημοτικό οι λιλιπούτιοι περιβαλλοντιστές δημιούργησαν κατάστημα ανταλλαγής και επαναχρησιμοποίησης παιχνιδιών και βιβλίων, ενώ κάποιοι
συνομήλικοί τους μετέτρεψαν χώρο στάθμευσης σε πρότυπο πάρκο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης. Οι ευφάνταστες αυτές δράσεις αποτελούν ενδεικτικά παραδείγματα που αποδεικνύουν περίτρανα, πως όταν η εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφόρο ανάπτυξη γίνονεται πράξη, οι μαθητές και τα σχολεία μας μπορούν να μετεξελιχθούν σε φορείς κοινωνικής και περιβαλλοντικής αλλαγής.
Η επίτευξη του στόχου κατέστη δυνατή μέσα από την εφαρμογή του νέου αναλυτικού προγράμματος για την περιβαλλοντική εκπαίδευση, που δικαιολογημένα θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως μια από τις πιο πετυχημένες προσπάθειες για μεταρρύθμιση του περιεχομένου της Εκπαίδευσης. Η αναγνώρισή του ήρθε πρώτα από το εξωτερικό! Για την UΝΕSCΟ το κυπριακό ΝΑΠ για την περιβαλλοντική εκπαίδευση και την αειφόρο ανάπτυξη (ΠΕ/ΕΑΑ) αποτελεί ενδεικτικό παράδειγμα καλής πρακτικής διεθνώς, ενώ το ίδιο πρόγραμμα διακρίθηκε από την Επιτροπή για την Εκπαίδευση και την Αειφόρο Ανάπτυξη της UΝΕCΕ (United Νations Εconomic Commission for Εurope) ως ένα από τα δυο καλύτερα παραδείγματα ενσωμάτωσης της ΠΕ/ΕΑΑ στα σχολεία.
Σιγά-σιγά και χωρίς να μπορούσε να γίνει πρόβλεψη, το αντικείμενο αυτό υπερέβη τα πλαίσια των μεμονωμένων και αποσπασματικών δράσεων και τέθηκε στο επίκεντρο της σχολικής ζωής ως μια εκπαίδευση ριζοσπαστική και δυναμική.
Σύμφωνα με τη γενική συντονίστρια ΠΕ/ΕΑΑ, Αραβέλλα Ζαχαρίου, αν ανατρέξει οποιοσδήποτε στο ομώνυμο αναλυτικό πρόγραμμα, θα μάθει ότι το αειφόρο σχολείο είναι αυτό που μετασχηματίζεται σε φορέα αλλαγών για την Εκπαίδευση και την κοινωνία, ως ένα σύστημα δυναμικό το οποίο αυτο-οργανώνεται, αλληλεπιδρά με την κοινότητα, μετεξελίσσεται, μετασχηματίζεται και αναπτύσσεται, με στόχο να καταστήσει όλους τους συμμετέχοντες σε αυτό (μαθητές, εκπαιδευτικούς, γονείς, τοπικούς πληθυσμούς κ.ά), ικανούς να διαμορφώνουν συνθήκες αειφορίας. Το καταπληκτικό, στην προκειμένη περίπτωση, είναι πως η θεωρία έγινε πράξη.
Συγκεκριμένα, το τι προβλέπει ένα «αειφόρο σχολείο», αναλύει η κ. Ζαχαρίου στη συνέχεια: Στο πλαίσιο μιας τέτοιας σχολικής μονάδας η Περιβαλλοντική Εκπαίδευση δεν εξαντλείται σε στείρες οικολογικές γνώσεις, δεν περιορίζεται σε συγκεκριμένες και απλού τύπου νατουραλιστικές δραστηριότητες, δεν παραμένει στο βιβλίο, δεν εξαρτάται από το προσωπικό ενδιαφέρον και την καλή πρόθεση του κάθε εκπαιδευτικού να την εφαρμόσει, δεν αποτελεί αντικείμενο περιθωριακής ενοσχόλησης στη βάση ομοιόμορφων και πολλές φορές άστοχων δραστηριοτήτων ή περιβαλλοντικών προσεγγίσεων, αλλά αποκτά συνεκτικότητα, συστηματικότητα, ολιστικότητα, διεπιστημονικότητα, συνέργεια και συμμετοχικότητα, κοινή προσπάθεια και όραμα, προσανατολίζοντας το ίδιο το σχολείο σε ουσιαστικές αλλαγές που αφορούν τη μαθησιακή και διδακτική διαδικασία, την κουλτούρα, το κοινωνικό κλίμα, την εκπαιδευτική πολιτική, τις υποδομές και τις διαχειριστικές πρακτικές.
Σημειώνει ότι οι πιο πάνω εννοιολογικές αποδόσεις, θα μπορούσαν να χαρακτηρισθούν ως ιδιαίτερα θεωρητικές και ουτοπικές. Συμπληρώνει, ωστόσο, πως δύο χρόνια μετά από την παγκύπρια εφαρμογή του αναλυτικού, τα πρώτα δείγματα των αλλαγών που συντελούνται στο σχολεία της Κύπρου, ώστε αυτά να αποτελούν μοντέλα οργανισμού που προωθούν την αειφορία και την υιοθετούν στη σχολική ζωή, είναι ορατά. «Κάτι φαίνεται να αλλάζει, αργά στην αρχή, αλλά συστηματικά, μεθοδικά και μακροπρόθεσμα. Αυτή η αλλαγή δεν συνίσταται στην αλλαγή θεματικών διερεύνησης των περιβαλλοντικών ζητημάτων, δεν εντοπίζεται απλά στη συγγραφή ποικίλων παιδαγωγικών εργαλείων. Εντοπίζεται στην ίδια την αυτονομία του κάθε σχολείου να καταρτίσει τη δική του αειφόρο περιβαλλοντική εκπαιδευτική πολιτική στη βάση των δικών του περιβαλλοντικών ζητημάτων και θεμάτων της αειφόρου ανάπτυξης, επιδιώκοντας σε κάθε περίπτωση τη βελτίωση της υφιστάμενης κατάστασης, μέσα από παρεμβάσεις και αλλαγές στον σχολικό χώρο και στην κοινότητα», καταλήγει. 
Νέα οικολογική κουλτούρα και ήθος
ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ
Φωτογραφία
Τα παραδείγματα που ακολουθούν, είναι ενδεικτικά. Η παρέμβαση και η αλλαγή στη βάση βιωματικών προσεγγίσεων, του ανοίγματος του σχολείου στην κοινότητα, των κοινών συμμετοχικών προσπαθειών, της διαγενεακής επικοινωνίας και της τοπικής δράσης αποτελούν μερικά μόνο από τα στοιχεία που αναδεικνύονται μέσα από τις υποδειγματικές δράσεις των σχολείων μας, δείχνοντάς μας ότι μπορούν να συμβάλουν αποτελεσ ματικά στη διαμόρφωση μιας νέας περιβαλλοντικής κουλτούρας και ενός ήθους βασισμένου στην οικολογική ακεραιότητα, στην κοινωνική αλληλεγγύη και συνοχή, στη δημοκρατία αλλά και του δικαιώματος της συμμετοχής στη διαδικασία λήψης απόφασης, στη δράση και στην παρέμβαση με στόχο το κοινό καλό. 
 
Φτιάξε το δικό σου πάρκο μπορείς!
Η’ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ
Φωτογραφία
Η ΥΙΟΘΕΣΙΑ ενός πάρκου αποτέλεσε μια άλλη καινοτόμο παρέμβαση από τους μαθητές του Η’ Δημοτικού Λεμεσού. Τα παιδιά του σχολείου με τη συνεργασία του Δήμου Λεμεσού, του Τμήματος Δασών, του Τμήματος Γεωλογικής Επισκόπησης, της Σχολικής Εφορείας Λεμεσού και ιδιωτών όπως αρχιτεκτόνων, εργολάβων, υπεύθυνων φυτωρίων, τοπιοτέχνη, ηλεκτρολόγου μετέτρεψαν τον χώρο στάθμευσης του σχολείου σε πάρκο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης. Μεταξύ άλλων περιλαμβάνει καρποφόρα δέντρα (ροδακινιά, χαρουπιά, ελιά, μανταρινιά, πορτοκαλιά, ροδιά, λεμονιά), φυτά του ποταμού, βότανα-αρωματικά (δυόσμος, βασιλικός, φασκόμηλο, ρίγανη, λεβάντα, δεντρολίβανο, θυμάρι, δάφνη), λόφο γεωλογικών πετρωμάτων (συναντάς πετρώματα από τη Λεμεσό μέχρι το Τρόοδος), ακόμα και γωνιά επιδαπέδιων παιχνιδιών.
Το πάρκο το οποίο σχεδιάσθηκε και συντηρείται από τους μαθητές με τη βοήθεια αρμόδιων φορέων, αποτελεί βασικό εκπαιδευτικό εργαλείο για όλα τα σχολεία της Λεμεσού. Το επισκέπτονται και μελετούν διάφορα ζητήματα σχετικά με τη χλωρίδα, τα δέντρα, τη γεωλογία του τόπου μας. 
Από το σχολείο στο πιάτο σας!
ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΑΨΙΟΥ
Φωτογραφία
ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ Αψιού το ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Πολιτικής του σχολείου αποτέλεσε η εγκατάλειψη της γης και η σημασία της παραγωγής και καλλιέργειας των δικών μας προϊόντων. Στο σχολείο τα παιδιά δημιούργησαν τον δικό τους λαχανόκηπο τον οποίο αξιοποίησαν ως παιδαγωγικό και εκπαιδευτικό εργαλείο αφού μέσα από την ενασχόλησή τους με αυτόν, απέκτησαν γνώσεις και δεξιότητες σχετικά με την καλλιέργεια και περιποίηση των λαχανικών, έμαθαν για τη διατροφική αξία των λαχανικών, όπως επίσης έμαθαν να χειρίζονται με ασφάλεια τα εργαλεία του κήπου. Συνεργάστηκαν για τη δημιουργία του με αρμόδιους φορείς και οργανισμούς, με γεωργούς, με το κοινοτικό συμβούλιο του χωριού, με τους γονείς και τους τοπικούς πληθυσμούς. Τέλος, αξίζει να σημειωθεί και η ανάπτυξη της επιχειρηματικότητας των μαθητών, αφού τα βιολογικά λαχανικά που παρήγαν, τα παιδιά τα πωλούσαν στην κοινότητα. Τα έσοδα αξιοποιούνται για τη συντήρηση, αναβάθμιση και αγορά κηπευτικών υλικών και εργαλείων. Με τον τρόπο αυτό η παραγωγή φτάνει στα σπίτια των παιδιών τα οποία με χαρά δοκιμάζουν και γεύονται τους καρπούς των κόπων τους. 
Μην πετάτε χαρτί στα σκουπίδια!
ΔΗΜ. ΑΓΛΑΝΤΖΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΥΚΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ
Φωτογραφία
ΤΟ ΣΤ’ ΔΗΜΟΤΙΚΟ Αγλαντζιάς εφάρμοσε το δικό του πρωτότυπο σύστημα διαχείρισης των απορριμμάτων στη σχολική μονάδα, όπου οι μαθητές έχουν την πλήρη ευθύνη ελέγχου του. Ανάλογα, οι μαθητές του Δημοτικού Πεύκιος Γεωργιάδης έχουν δημιουργήσει το δικό τους εργαστήριο ανακύκλωσης χαρτιού, και όλο το χαρτί της αλληλογραφίας του σχολείου, όπως επίσης και το χαρτί που χρησιμοποιείται στις πινακίδες, παράγεται από τους μαθητές. 
Ένα κατάστημα χωρίς ταμείο!
ΙΖ’ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ
Φωτογραφία
ΤΟ ΙΖ’ Δημοτικού Λεμεσού επέλεξε την υιοθέτηση αειφόρων καταναλωτικών συνηθειών, με στόχο τη μείωση της κατανάλωσης και κατά συνέπεια τη μείωση της περιβαλλοντικής υποβάθμισης, τη συνετή χρήση των φυσικών πόρων και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής συνανθρώπων μας. Η παρέμβαση των μαθητών αφορά στη δημιουργία και λειτουργία στον σχολικό χώρο καταστήματος ανταλλαγής και επαναχρησιμοποίησης προϊόντων. Τα παιδιά συλλέγουν από την κοινότητα παλιά παιχνίδια σε καλή κατάσταση που δεν χρησιμοποιούν, βιβλία που έχουν διαβάσει και ρούχα που δεν χρειάζονται. Κάθε παιδί του σχολείου έχει μια κάρτα δανεισμού την οποία χρησιμοποιεί για να δανειστεί ένα βιβλίο ή παιχνίδι για δεκαπέντε μέρες. Στη συνέχεια το επιστρέφει και παίρνει ένα άλλο. Με αυτόν τον τρόπο όλα τα παιδιά έχουν ένα καινούργιο βιβλίο για να διαβάσουν ή ένα καινούργιο παιχνίδι για να παίξουν χωρίς να χρειάζεται να αγοράζουν. Τη λειτουργία αλλά και τη διαφήμιση του καταστήματος έχουν αναλάβει, αποκλειστικά, τα παιδιά.
Το κατάστημα είναι ανοιχτό από το πρωί μέχρι το μεσημέρι καθημερινά. Παραμένει ανοικτό το απόγευμα μια φορά τη βδομάδα και είναι ανοικτό στην κοινότητα έτσι ώστε οι κάτοικοι της κοινότητας να μπορούν να το επισκεφτούν και να πάρουν ρούχα. Τα ρούχα χαρίζονται και οι γονείς μπορούν να πάρουν όσα θέλουν. Το απόγευμα το κατάστημα λειτουργεί σε συνεργασία με τα παιδιά και τους γονείς. 
Το μαθητικό θερμοκήπιο
ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΙΒΑΔΙΩΝ
ΑΝΑΛΟΓΟ είναι και το παράδειγμα στο Δημοτικό Λιβαδιών όπου οι μαθητές μαζί με τους εκπαιδευτικούς, επαγγελματίες από την κοινότητα και την Τοπική Αυτοδιοίκηση έφτιαξαν στο σχολείο τους το δικό τους θερμοκήπιο. Τα παραγόμενα λαχανικά αξιοποιούνται στο μάθημα της Οικιακής Οικονομίας.
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Η προσπάθεια των σχολείων για καταρτισμό της αειφόρου περιβαλλοντικής εκπαιδευτικής πολιτικής των σχολείων και υιοθέτηση σχετικών παρεμβάσεων στη σχολική ζωή στηρίζεται μέσα από επιμορφώσεις και εκπαιδευτικά σεμινάρια, εκπαιδευτικό υλικό και συμβουλευτική στήριξη από συμβούλους εκπαιδευτικούς για την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση υπό την καθοδήγηση της γενικής συντονίστριας ΠΕ/ΕΑΑ Αραβέλλας Ζαχαρίου και του επιθεωρητή Δημοτικής Εκπαίδευσης Γεώργιου Γεωργίου. Το υλικό για τις δράσεις των σχολείων παραχώρησε στον «Φ» η κ. Ζαχαρίου. 

πηγή 

Δεν υπάρχουν σχόλια: