Συγγραφείς αυτού του ιστολογίου είναι ο καθένας από μας, που έχει να πει, να παρατηρήσει και να σχολιάσει κάτι για τα θέματα της ΠΑΙΔΕΙΑΣ.
Ενυπόγραφα θέματα για ανάρτηση γίνονται απλά με ηλεκτρικό μήνυμα στη διεύθυνση:kapistri@gmail.com και δημοσιεύονται χωρίς λογοκρισία. Τα σχόλια είναι ελεύθερα για τον καθένα, ακόμα και ανώνυμα!

Δευτέρα, 19 Νοεμβρίου 2012

ΕΕ: δημοκρατικό έλλειμμα

Την περασμένη Τρίτη οι διαδικασίες για υιοθέτηση του προϋπολογισμού της ΕΕ για το 2013 -όπως
και οι διαπραγματεύσεις μεταξύ του Συμβουλίου και του Ευρωκοινοβουλίου-κατέληξαν σε αδιέξοδο. Μάλιστα το
Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, με απόφαση του Προέδρου Μάρτιν Σουτλτς, απέσυρε την ομάδα των Ευρωβουλευτών που μετείχαν στις διαπραγματεύσεις με το Συμβούλιο και την Κομισιόν για τη διαμόρφωση του Προϋπολογισμού της ΕΕ. Αναντίλεκτα, μέσω ενός τέτοιου κλυδωνισμού επαναφέρεται το ζήτημα του δημοκρατικού ελλείμματος στους ευρωπαϊκούς θεσμούς. Στην πραγματικότητα πρόκειται για μια διπλή αδυναμία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο Μπερτράν Μπαντί,
καθηγητής στο Ινστιτούτο Πολιτικών Επιστημών στο Παρίσι, ειδικός στις διεθνείς σχέσεις, υποστηρίζει πως όντως η Ευρώπη-την περίοδο αυτής της κρίσης παρουσιάζει διπλή αδυναμία.
Η πρώτη είναι ότι σήμερα αντιλαμβανόμαστε την καταστροφή που συνιστούσε μια διαδικασία ευρωπαϊκής οικοδόμησης την οποία προωθούσαν αποκλειστικά οι τεχνοκράτες και η πολιτική τάξη και από την οποία κρατήθηκε μακρά η κοινή γνώμη των ευρωπαϊκών χωρών. Την αδυναμία αυτή Μπαντί αποκαλεί χρόνια και τη χρονολογεί από το 1957. Κατά το γάλλο καθηγητή η δεύτερη αχίλλειος πτέρνα (αδυναμία) συνίσταται στο ότι στο μέτρο και τον βαθμό που η Ευρώπη προχωρούσε θεσμικά, το δημοκρατικό αντίβαρο στην ενίσχυση των εκτελεστικών της θεσμών δεν διασφαλίστηκε ποτέ. Βλέπουμε έτσι – σύμφωνα με τον Μπαντί - μια Ευρωβουλή να μην έχει την
πρωτοβουλία των αποφάσεων, έναν πολιτικό δημόσιο διάλογο στον οποίο δεν μπορούν να εμπλακούν οι λαοί και μια προσφυγή στο δημοψήφισμα που συστηματικά παρακάμπτεται. Κατά συνέπεια , στη διαδικασία θεσμικής δημιουργίας της Ευρώπη ξεχάστηκαν ή/και αγνοήθηκαν βασικές
δημοκρατικές πτυχές.Χωρίς αμφιβολία, η αβεβαιότητα για το οικονομικό μέλλον και τον προϋπολογισμού της ΕΕ , λίγο πριν από την εκπνοή της Κυπριακής Προεδρίας, εντείνει την αυξανόμενη δυσπιστία απέναντι στα θεσμικά όργανα της Ε.Ε και, συγκεκριμένα, απέναντι στην Κομισιόν. Ας μη λησμονούμε πως ο ετήσιος προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης αγγίζει σχεδόν τα 142 δισ. ευρώ (στοιχεία 2011) – ποσό το οποίο είναι μεν υψηλό σε απόλυτους αριθμούς.
Ωστόσο αντιπροσωπεύει μόνον το 1% του πλούτου που παράγουν οι χώρες της Ε.Ε κάθε χρόνο. Ταυτόχρονα, και σύμφωνα με επίσημα στοιχεία - το λειτουργικό κόστος της ΕΕ (διοίκηση) αναλογεί στο 6% των συνολικών δαπανών. Στο ποσοστό αυτό συμπεριλαμβάνεται το κόστος λειτουργίας όλων των θεσμικών οργάνων (κυρίως της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της ΕΕ), καθώς και οι δαπάνες μετάφρασης και διερμηνείας σε όλες τις επίσημες γλώσσες της ΕΕ. Το πρόβλημα πάντως των διαφορών επί του προϋπολογισμού που έχουν οι 27, επι-
βεβαιώθηκε και στην πρόσφατη (13.11) συνάντηση στη Ρώμη μεταξύ του Βρετανού πρωθυπουργού Ντέιβιντ Κάμερον και του Ιταλούομόλογού του Μάριο Μόντι.
«Δεν μπορούμε να συνεχίσουμε να αυξάνουμε τις δαπάνες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η ΕΕ πρέπει να αρχίσει να ζει βάσει των μέσων της», υπογράμμισε ο Κάμερον σε κοινή συνέντευξη Τύπου. Την ίδια ώρα ο αναπληρωτής καγκελάριος της Αυστρίας απειλούσε ότι η χώρα του θα ασκήσει βέτο στη συμφωνία για τον μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης αν δεν πάρει τις αποζημιώσεις ή αν μειωθούν  οι επιδοτήσεις για την αγροτική ανάπτυξη.
Λίγο νωρίτερα ο Βρετανός υπουργός Οικονομικών, Τζορτζ Όσμπορν είχε δηλώσει πως ο πρωθυπουργός Ντέιβιντ Κάμερον θα ασκήσει βέτο σε οποιαδήποτε συμφωνία δεν θα είναι θετική για τους βρετανούς φορολογούμενους. Υπό αυτές τις περιστάσεις, και παρά τη διεύρυνση κατάλληλων και εντατικών διαδικασιών που επιχειρεί η Κυπριακή Προεδρία ώστε να επανέλθει το Ευρωκοινοβούλιο στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, ο προϋπολογισμός αναδεικνύεται σε ένα ακόμα κεντρικό σημείο αδιέξοδης κρίσης της ίδιας της ΕΕ. Οι Βρυξέλλες δίνουν πλέον την εντύπωση μιας ασθμαίνουσας δημοκρατίας, καθιστώντας τις θεωρίες περί δημοκρατίας αταίριαστες σχετικά προς το ρητορικό πλαίσιο της ΕΕ. Σε κάθε περίπτωση οι δημοκρατικές διαδικασίες στην
Ένωση πρέπει να βαθύνουν ανάλογα με τις προσδοκίες και τις ανάγκες των πολιτών. Οι
κοινωνίες της Ευρώπηςαπαιτούν την ανάπτυξη δημοκρατικών θεσμών εντός της ΕΕ, όπως βέβαια και πολιτικών πρακτικών με στόχο τη δημοκρατική συμβολή των πολιτών στις ευρωπαϊκές υποθέσεις, μέσα από κανόνες αποτελεσματικής διαφάνειας και λογοδοσίας.

*Ο Κώστας Γουλιάμος είναι αντιπρύτανης του Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου Κύπρου και αντιπρόεδρος του ερευνητικού ινστιτούτου «Προμηθέας».

Δεν υπάρχουν σχόλια: