Συγγραφείς αυτού του ιστολογίου είναι ο καθένας από μας, που έχει να πει, να παρατηρήσει και να σχολιάσει κάτι για τα θέματα της ΠΑΙΔΕΙΑΣ.
Ενυπόγραφα θέματα για ανάρτηση γίνονται απλά με ηλεκτρικό μήνυμα στη διεύθυνση:kapistri@gmail.com και δημοσιεύονται χωρίς λογοκρισία. Τα σχόλια είναι ελεύθερα για τον καθένα, ακόμα και ανώνυμα!

Κυριακή, 18 Νοεμβρίου 2012

Η Ευρώπη της λιτότητας

Την περασμένη Τετάρτη εκατομμύρια άνθρωποι διαδήλωσαν σε όλη την Ευρώπη ενάντια στη  λιτότητα που επιβάλλει η νεοφι λελεύθερη πολιτική που υιοθετήθηκε στη γηραιά ήπειρο. Είναι
εκπληκτικό που στη Μέκκα του καπιταλισμού, στις ΗΠΑ, ο κύριος εκπρόσωπος αυτής της σχολής σκέψης, ο Μίτ Ρόμνεϊ, έχασε τις εκλογές. Ο δε Μπαράκ Ομπάμα που εξελέγη για ακόμη μια τετραετία στο Λευκό Οίκο, δηλώνει ότι θα πάρει μέτρα για να διασωθεί η μεσαία τάξη στις ΗΠΑ. Στην Ευρώπη με τις άλλοτε κοινωνικές ευαισθησίες, όπου κάποτε αναπτύχθηκε το κοινωνικό κράτος και μια εύρωστη μεσαία τάξη, η λαίλαπα του νεοφιλελευθερισμού απειλεί να τα εξαφανίσει και τα δύο. Την ίδια στιγμή τα λαϊκά στρώματα οδηγούνται κατά εκατομμύρια στην ανεργία. Η Ευρώπη της λιτότητας παρουσιάζει ήδη δύο μεγάλα σχίσματα : το πρώτο είναι αυτό που παρατηρείται σε όλες σχεδόν τις κοινωνίες των ευρωπαϊκών χωρών με τους φτωχούς και τους ανέργους από τη μια να αυξάνονται ιλιγγιωδώς και τον πλούτο να συσσωρεύεται στα χέρια των ολίγων. Το δεύτερο σχίσμα είναι αυτό που όλοι πια οι πολιτικοί αναλυτές διαπιστώνουν ανάμεσα στον ευρωπαϊκό Βορρά και τον ευρωπαϊκό Νότο. Ακόμη και αυτός ο προ εξαμήνου εκλεγείς σοσιαλιστής πρόεδρος της Γαλλίας Φρανσουά Ολάντ, έκανε στροφή σε σχέση με τις προεκλογικές του υποσχέσεις και εφαρμόζει, κάτω από την πίεση ασφαλώς του Βερολίνου, μια πολιτική λιτότητας, έστω κι αν αυτή η πολιτική έχει τραγικά αποτύχει εκεί που εφαρμόστηκε, σε χώρες όπως η Ιταλία, η Ισπανία, η Πορτογαλία και η Ελλάδα. Το Βερολίνο μάλιστα, με στόχο να ασκήσει πίεση στο Παρίσι, αφήνει να διαρρέει ότι υπάρχει κίνδυνος κατάρρευσης και της γαλλικής οικονομίας. Είναι γεγονός πάντως πως η Άνγκελα Μέρκελ, που από πολλούς θεωρείται ο κακός δαίμονας της Ευρώπης, έβαλε τελευταία κάπως νερό στο κρασί της, αφήνοντας την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα να διαδραματίσει ένα πιο επεμβατικό ρόλο στα ευρωπαϊκά οικονομικά δρώμενα. Πολλοί μάλιστα πιστεύουν πως η σκληρή πολιτική της Μέρκελ θα αλλάξει μετά τις γερμανικές εκλογές του Σεπτεμβρίου 2013. Εκείνο πάντως που γίνεται πια κατανοητό από όλους είναι πως η σημερινή οικονομική πολιτική που η Γερμανία επέβαλε στην Ευρώπη οδηγεί σε αδιέξοδο. Ο μόνος δρόμος που απομένει στους Ευρωπαίους είναι η ομοσπονδιοποίηση της Ευρώπης με δημοκρατικούς θεσμούς και μια Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ικανή να διαδραματίσει το ρόλο της όπως αυτό συμβαίνει με την Federal Reserve στις ΗΠΑ. Σε τελευταία ανάλυση η ομοσπονδιοποίηση της Ευρώπης θα είναι η απάντηση σε μια γερμανική Ευρώπη. Διότι η σημερινή Ευρώπη δεν είναι ούτε αυτή του διαφωτισμού, ούτε η Ευρώπη της ισότητας ή τουλάχιστον αυτή της κοινωνικής ευαισθησίας, ούτε η Ευρώπη που ονειρεύτηκαν οι λαοί της. Στα καθ’ ημάς η κατάσταση εξελίσσεται, τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Κύπρο, με τους χειρότερους οιωνούς. Η κρίση βέβαια στην Ελλάδα και στην Κύπρο δεν οφείλεται μόνο στους εξωγενείς παράγοντες. Οφείλεται και στην ανικανότητα των πολιτικών και των ελίτ να την διαχειριστούν, οφείλεται και στη διαφθορά και τη διαπλοκή η οποία είναι συστημική και έχει αποσαρθρώσει τον ίδιο τον κοινωνικό και παραγωγικό ιστό. Οφείλεται και σε μια αντιπαραγωγική κρατικοδίαιτη μεταπρατική αστική τάξη. Οφείλεται και σε μια νομενκλατούρα που διαφεντεύει στον χώρο της Αριστεράς και που δεν έχει κανένα πρόβλημα να προχωρεί σε συμμαχίες με ομάδες της αστικής τάξης και το ίδιο το σύστημα. Οφείλεται και στην απουσία ρωμαλέας κριτικής από μέρους των διανοουμένων η συντριπτική πλειοψηφία των οποίων ενσωματώθηκε στο σύστημα υιοθετώντας ένα ακραίο και βουλιμικό ατομισμό. Στην περίπτωση της Ελλάδας και της Κύπρου με τα πολιτικά συστήματά τους να έχουν χρεοκοπήσει, αν οι πολίτες δεν πάρουν την τύχη τους στα χέρια τους με μια διαφορετική πολιτική εκπροσώπηση, το μέλλον θα είναι ακόμη περισσότερο σκοτεινό. Λείπει η δημιουργικότητα και μια κοινωνική πρόταση υπέρ της συλλογικότητας, ένα σχέδιο εξόδου από την κρίση, ένα κάποιο όραμα οδηγητής για το αύριο.  Ισχύουν όσο ποτέ άλλοτε-ακόμη και για την Ευρώπη- οι στίχοι του Κωστή Παλαμά, σβησμένες όλες οι φωτιές οι πλάστρες μεσ’την χώρα.

Ο Στέφανος Κωνσταντινίδης είναι καθηγητής Πολιτικών Επιστημών στο Κεμπέκ του Καναδά και επιστημονικός συνεργάτης του Πανεπιστημίου Κρήτης. stephanos.constantinides@gmail.com

Δεν υπάρχουν σχόλια: