Συγγραφείς αυτού του ιστολογίου είναι ο καθένας από μας, που έχει να πει, να παρατηρήσει και να σχολιάσει κάτι για τα θέματα της ΠΑΙΔΕΙΑΣ.
Ενυπόγραφα θέματα για ανάρτηση γίνονται απλά με ηλεκτρικό μήνυμα στη διεύθυνση:kapistri@gmail.com και δημοσιεύονται χωρίς λογοκρισία. Τα σχόλια είναι ελεύθερα για τον καθένα, ακόμα και ανώνυμα!

Πέμπτη, 21 Νοεμβρίου 2013

«Ψωμί - Παιδεία - Ελευθερία»! Σαράντα χρόνια μετά

Θα επιχειρήσω να αποδώσω το ιστορικό «Ψωμί - Παιδεία - Ελευθερία» με σύγχρονους θεσμικούς όρους: «Ψωμί», το δικαίωμα στη ζωή. «Παιδεία», το αίτημα και η διεκδίκηση συμμετοχής στη γνώση και στην παραγωγή της ως προϋπόθεση μιας ανοιχτής ...
κοινωνίας. «Ελευθερία», η άσκηση όλων των δικαιωμάτων μας, παραδοσιακών και κοινωνικών.
Πάνω σ’ αυτό το τρίπτυχο οικοδομήθηκε η Μεταπολίτευση. Μέχρι το διπλό τραγικό τέλος της. Το ιστορικό, στα νερά του Καστελόριζου. Και το ηθικό, στις συλλήψεις των πρωταγωνιστών της διαφθοράς. Eχει νόημα αυτό το τρίπτυχο; Χρειάζεται να εμπλουτιστεί με καινούριες λέξεις; Μήπως να τροποποιήσουμε κάποιες;

Σήμερα το δικαίωμα στη ζωή είναι πολυσύνθετο. Συμπεριλαμβάνει το δικαίωμα στην αξιοπρέπεια. Στην εργασία. Την άρνηση της βίας. Ειδικά των μορφών εκείνων που καπηλεύτηκαν το Πολυτεχνείο και την εξέγερσή του. Και εκείνων που κατάφεραν να παγιδεύσουν τα οράματα των νέων γενεών, που δεν έζησαν, δεν βίωσαν το Πολυτεχνείο. Μετά τα μεγάλα οράματα των υπέροχων οριζόντων, το δικαίωμα στην παιδεία και στη γνώση νοθεύτηκε από ιδιοτέλειες. Και μοιράζεται τελικά σε παρέες, συντεχνίες και μικρόκοσμους. Eπαψε να υπηρετεί την ανοιχτή κοινωνία. Και η ελευθερία, μετά τις μεγάλες κατακτήσεις της σε όλους τους χώρους και σε όλα τα επίπεδα των πρώτων δεκαετιών της Μεταπολίτευσης, έχασε την αρχική της απλότητα και τον πλούτο. Γιατί δεν την κατανοήσαμε ως θεσμική έννοια και λειτουργία. Αρκετοί ταύτισαν την ελευθερία με την ανομία. Ο νόμος πέρασε στα χέρια ομάδων συμφερόντων. Φανερών και κρυφών.

Μήπως είναι ιστορικά αναγκαίο να προσθέσουμε δύο λέξεις στο ιερό και φοβερό τρίπτυχο της εξέγερσης;

Πρώτη, την αλήθεια. Μετά τα τόσα και πολλά ψέματα που καθιερώσαμε και ανταλλάξαμε. Οχι μόνο στον χώρο της πολιτικής εξουσίας και του δημόσιου βίου. Πιο οδυνηρά είναι τα ψέματα στην κοινωνία. Η αλήθεια είναι το ποιοτικό γνώρισμα και των τριών λέξεων. Δεν μπορούμε να μιλάμε για δικαίωμα στη ζωή όταν ένας στους τέσσερις Ελληνες έχει βυθιστεί κάτω από το όριο φτώχειας. Δεν μπορούμε να αναφερόμαστε λατρευτικά στο αγαθό της παιδείας όταν γκρεμίζουμε την πρόσβαση σ’ αυτήν για ολοένα και μεγαλύτερες και πολυπληθέστερες κοινωνικές ομάδες και τάξεις. Δεν μπορούμε να διεκδικούμε και να στηρίζουμε ελευθε-ρίες όταν κρύβουμε υποκριτικά τα μικρά και μεγάλα συμφέροντα, συμπεριφορές και πρακτικές που τις υπονομεύουν.

Θα επιμείνω, όμως, στη δεύτερη προσθήκη-πρόταση. Από την ιερή παρακαταθήκη των βασανισμένων λαών. Οι Γάλλοι επαναστάτες του 1789 διατράνωσαν την Αδελφοσύνη. Τόσο παλιά. Σήμερα, στην αγωνιώδη και περιπετειώδη προσπάθεια θεσμικού εμπλουτισμού της αδελφοσύνης, προτείνουμε και διεκδικούμε την Αλληλεγγύη. Ανάμεσά μας. Για την Ελλάδα. Της πιο οδυνηρής δημοσιονομικής, οικονομικής, πολιτικής και ιδεολογικής κρίσης, σύγχυσης και αναζήτησης. Για την ελληνική κοινωνία. Διασπώνται καθημερινά οι συνεκτικοί κρίκοι της. Με πολλούς αναχωρητές. Με άφθονες ατομικές ή παρεΐστικες στρατηγικές. Και κάμποσους «βολεμένους». Η Αλληλεγγύη, ως μήνυμα, ως αίτημα και διεκδίκηση συμπληρώνει επιτακτικά το ιστορικό τρίπτυχο μιας πάσχουσας χώρας και αγωνιζόμενου λαού.

Ηρθε ο καιρός να γράψουμε ένα καινούριο κεφάλαιο. Με τις ίδιες λέξεις. Με τα ίδια πάντοτε νοήματα. Με κάποια προσθήκη από το ιστορικό παρελθόν. Χωρίς τις παθογένειες που εκθρέψαμε εμείς οι ίδιοι. Χωρίς τις παγίδες που στήσαμε εμείς οι ίδιοι. Με όλη, όμως, τη δύναμη των νέων γενιών. Εστω και αν δεν βίωσαν άμεσα το ιστορικό Πολυτεχνείο. Γι’ αυτές, το εμπλουτισμένο ιστορικά και θεσμικά Πολυτεχνείο του 1973 να συνιστά αφετηρία. Σε χαραγμένες, από τους ίδιους, διαδρομές.

Ψωμί. Ναι! Παιδεία. Ναι! Ελευθερία. Ναι! Αλληλεγγύη. Αδίστακτα Ναι!

Δεν υπάρχουν σχόλια: