Συγγραφείς αυτού του ιστολογίου είναι ο καθένας από μας, που έχει να πει, να παρατηρήσει και να σχολιάσει κάτι για τα θέματα της ΠΑΙΔΕΙΑΣ.
Ενυπόγραφα θέματα για ανάρτηση γίνονται απλά με ηλεκτρικό μήνυμα στη διεύθυνση:kapistri@gmail.com και δημοσιεύονται χωρίς λογοκρισία. Τα σχόλια είναι ελεύθερα για τον καθένα, ακόμα και ανώνυμα!

Κυριακή, 23 Φεβρουαρίου 2014

Ελληνίστρια παρουσίασε το 1ο Ελληνο - Κροατικό λεξικό

Τα λόγια του Νίκου Καζαντζάκη "Η πίστη κουνάει βουνά, θα τα κουνήσω!" την ενθάρρυναν να συνεχίσει, όταν λύγιζε από τις ...
ατέλειωτες ώρες μελέτης. Η αγάπη της για την ελληνική γλώσσα την ώθησε να αναλάβει μια δύσκολη αποστολή, μία "Οδύσσεια" οκτώ χρόνων με αίσιο τέλος και επίτευγμα το πρώτο ελληνικό-κροατικό λεξικό, το οποίο αποτελεί ταυτόχρονα το πρώτο εγχειρίδιο για τη νεοελληνική γλώσσα στην Κροατία. 
Στόχος του "ταξιδιού" στον θησαυρό της ελληνικής γλώσσας, τόνισε σε συνέντευξη στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η συγγραφέας του λεξικού, ελληνίστρια, κλασσική φιλόλογος και μεταφράστρια Κοραλία Τσρνκόβιτς, ήταν να γεφυρωθεί το γλωσσικό εμπόδιο ώστε η Κροατία να γνωρίσει άμεσα και καλύτερα τον σύγχρονο ελληνικό πολιτισμό, αλλά και αντίστροφα, η Ελλάδα να γίνει κοινωνός των πολιτιστικών επιτευγμάτων της Κροατίας.
"Όλα αυτά είναι ανέφικτα, αν δεν υπάρχει μια οργανωμένη προσπάθεια εκμάθησης της γλώσσας βασισμένη στα κατάλληλα εγχειρίδια, σε πρώτη φάση σε ένα λεξικό και σύντομα σε μια επισταμένη προσέγγιση στα γραμματικά- συντακτικά φαινόμενα των δύο γλωσσών" τόνισε η κ. Τσρνκοβιτς. 
"Είναι μεγάλη μου τιμή και ανείπωτη χαρά, καθώς έκανα το πρώτο, καίριο βήμα στην ενδυνάμωση των πολιτιστικών δεσμών που διέπουν τις δύο χώρες" πρόσθεσε.
Όπως εξήγησε, μέσα από το έργο της προσπάθησε να καλύψει και τη σύγχρονη, αλλά και τη λόγια μορφή της λέξης. 
"Επιδίωξη ήταν το λεξικό να γίνει χρήσιμο εγχειρίδιο τόσο για τον 'απλό' αναγνώστη, που θα το χρειαστεί για την καθημερινή του επικοινωνία, όσο και για τους φοιτητές και μαθητές που κάνουν τα πρώτα τους βήματα στην εκμάθηση της γλώσσας, καθώς και για τον επιστήμονα, ο οποίος θα αναζητήσει εύληπτη και χρηστική λεξικογραφική επεξεργασία της ορολογίας διάφορων γνωστικών αντικειμένων" επεσήμανε.
Περιγράφοντας τις δυσκολίες που συνάντησε κατά την υλοποίηση του εγχειρήματος σε μία χώρα, στην οποία οι σπουδές κλασσικής φιλολογίας και η αρχαία ελληνική γραμματεία έχουν περίοπτη θέση, όχι όμως και οι νεοελληνικές σπουδές, τόνισε ότι καθημερινά συναντούσε πολλές δυσχέρειες: την απουσία συναφούς βιβλιογραφίας, τις αντιφατικές και αλληλοαναιρούμενες πληροφορίες, την πλημμελή κάλυψη δομικών στοιχείων, αλλά και την έλλειψη ουσιαστικής υποστήριξης από συναδέλφους και εκπαιδευτικούς φορείς, η οποία θεωρείται βασική αρωγή και πολύτιμη παράμετρος για να υλοποιηθεί μια τέτοια μεγάλη ιδέα. 
"Βαθμιαία, οι δυσκολίες υποχωρούσαν μπροστά στη δυναμική του ονείρου μου και μέρα με τη μέρα ατελείωτες ώρες μελέτης, μετουσιώνονταν στο συγκεκριμένο εγχειρίδιο" υπογράμμισε εκφράζοντας την προσδοκία το πρώτο ελληνο-κροατικό λεξικό να "αποδειχθεί αναντικατάστατος βοηθός και αχώριστος σύντροφος κάθε αναγνώστη και να λειτουργήσει ως ακρογωνιαίος λίθος για την εκπόνηση ενός μεγαλύτερου λεξικού της νέας ελληνικής στην κροατική αγορά, όπως υπάρχουν για τις λεγόμενες 'μεγάλες' γλώσσες".
Απαντώντας στην ερώτηση τι καινούριο όσον αφορά τις δύο γλώσσες ανακάλυψε κατά τη συγγραφή του λεξικού, η κ. Τσρνκόβιτς παρέπεμψε στα λόγια του φιλοσόφου και φιλολόγου Ιωσήφ Σκάλιγκερ, ο οποίος μεταφορικά συγκρίνει το έργο ενός λεξικογράφου με τη σκληρή δουλειά σε ένα ορυχείο: 
"Ομολογώ ότι όλες αυτές οι ατελείωτες ώρες, επίπονες μέρες και νύχτες αγρυπνίας που πέρασα, 'σκάβοντας' στα πλούσια λεξιλογικά αποθέματα των γλωσσών μας, καθημερινά μου χάριζαν πρωτόγνωρη ευτυχία και απαράμιλλη πνευματική αγαλλίαση που εμπλούτισαν βαθιά την ψυχή μου". 
Ένα λεξικογραφικό έργο προκαθορισμένου όγκου πολύ συχνά διευρύνεται ανεξέλεγκτα, οι διαστάσεις του ανεπαίσθητα μεγαλώνουν, μέχρι να πάρει την τελική του μορφή, καθώς το κάθε λήμμα, το κάθε παράδειγμα, είναι εύχρηστο και δικαιωματικά κατέχει τη θέση του στο λεξιλόγιο που παρατίθεται, σημείωσε.
"Βέβαια, ο θησαυρός της κάθε γλώσσας είναι απεριόριστος και εάν με θρησκευτική ευλάβεια και ιδιαίτερη προσοχή δεν τηρούμε τη φόρμα του λεξικού, θα μετατραπεί σε δαιδαλώδες κείμενο, αχανούς όγκου. Γι' αυτόν τον λόγο και εγώ αναγκάστηκα να περιορίσω την ύλη και τον αριθμό των λημμάτων, σύμφωνα με το ενδεδειγμένο πρότυπο ενός πρακτικού λεξικού" ανέφερε.
Βασανιστική, πάντως, χαρακτήρισε την απόφαση ποιες λέξεις και εκφράσεις από τον απέραντο εννοιολογικό θησαυρό και των δύο γλωσσών να συμπεριλάβει στο έργο της και ποιες να αποκλείσει, διευκρινίζοντας ότι βασικό κριτήριο αποτέλεσε η συχνότητα στη χρήση της καθομιλουμένης, αλλά και της λόγιας γλώσσας, ώστε να ικανοποιηθούν οι ποικίλες απαιτήσεις όλων των αναγνωστών.
Στις 512 σελίδες του λεξικού του εκδοτικού οίκου του Ζάγκρεμπ "Skolska Knjiga" (Σχολικά Βιβλία) "φιλοξενούνται" 16.000 λήμματα, 1500 εκφράσεις και σύντομη γραμματική της ελληνικής γλώσσας.
Κατά την παρουσίαση του λεξικού τον Νοέμβριο, στο Ζάγκρεμπ, φιλόλογοι υπογράμμισαν τη σημαντικότητά του λεξικού για την επιστήμη της φιλολογίας στην Κροατία ως έργο που διερευνά τη νεοελληνική ως μια από τις εξελικτικές φάσεις της αρχαίας ελληνικής γλώσσας. 
Την τελευταία δεκαετία άρχισε να θεμελιώνεται η εκμάθηση της νέας ελληνικής γλώσσας στην Κροατία.
Στην Κροατία, μια χώρα με ένα από τα πιο αξιόλογα τμήματα Κλασσικής Φιλολογίας, δεν έχουν θεσπιστεί σπουδές Βυζαντινολογίας ούτε Νεοελληνικής Γλώσσας και Πολιτισμού και ως εκ τούτου οι συναφείς εκδόσεις είναι ελάχιστες, τόνισε η καθηγήτρια Αρχαίων Ελληνικών και Λατινικών. 
Σύμφωνα με την κ. Τσρνκόβιτς η γενικότερη αδιαφορία των επιστημονικών και φιλολογικών τομέων για την νεοελληνική Γλώσσα δεν προσφέρει στους νεοελληνιστές τη δυνατότητα να συνεχίσουν τις σπουδές τους, ώστε να ασχοληθούν επισταμένα με τη νεοελληνική και να την αξιοποιήσουν βιοποριστικά. 
Αποτέλεσμα είναι, σε όλη την Κροατία σήμερα να υπάρχουν περίπου 50 διδασκόμενοι και μόλις πέντε πανεπιστημιακά καταρτισμένοι γνώστες της νεοελληνικής γλώσσας. 
"Ευελπιστούμε ότι οι προσπάθειές μας, βασιζόμενες στην ιστορική παράδοση της αρχαίας ελληνικής, θα είναι θεμέλιο για ένα θαλερό μέλλον για τη νεοελληνική γλώσσα και τον πολιτισμό" επεσήμανε.
Παρά την τεσσάρων αιώνων παράδοση κλασσικής εκπαίδευσης στην Κροατία, στην οποία οφείλονται 17 κλασσικά λύκεια και 7 δημοτικά σχολεία με κλασσικές γλώσσες, η νεοελληνική γλώσσα παραμένει άγνωστη, καθώς η μεθοδική και συστηματική της εκμάθηση άρχισε να θεμελιώνεται μόλις την τελευταία δεκαετία. 
"Απαιτούνται πολλές και σκληρές προσπάθειες, ώστε να διευρυνθούν οι γνώσεις μας για τη σύγχρονη ελληνική γλώσσα. Είναι ελάχιστοι οι καθηγητές των αρχαίων ελληνικών που γνωρίζουν ταυτόχρονα και την νεοελληνική, ώστε να μπορούν να δείξουν στους μαθητές τη στενή σχέση των δύο γλωσσών και να γίνουν οι ίδιοι φωτεινό παράδειγμα "προκαλώντας τον οίστρο τους για το μαγικό ταξίδι της Ελληνομάθειας" υπογράμμισε η κ. Τσρνκόβιτς.
"Υπάρχει πλήρης άγνοια των θεμελιωδών εκφάνσεων της νεοελληνικής (καθαρεύουσας και δημοτικής), αλλά και της διαχρονικής εξέλιξης της ελληνικής γλώσσας και συνεπώς ο σύγχρονος ελληνικός πολιτισμός παραμένει σχεδόν άγνωστος στην Κροατία" σημείωσε.
Το ίδιο πρόβλημα, σύμφωνα με την κ. Τσρνκόβιτς, εκδηλώνεται και στην Ελλάδα, όπου μέχρι σήμερα η κροατική γλώσσα καθώς και ο κροατικός πολιτισμός παραμένουν άγνωστοι.
Ωστόσο, οι πνευματικές σχέσεις των δύο χωρών βελτιώνονται με καταπληκτικό ρυθμό τα τελευταία 15 χρόνια: στο Πανεπιστήμιο του Ζάγκρεμπ, τα νέα ελληνικά διδάσκονται στο Τμήμα Κλασσικής Φιλολογίας ως μάθημα επιλογής με διάρκεια δύο εξάμηνα. Εκτός αυτού, η νεοελληνική γλώσσα διδάσκεται ως ξένη γλώσσα στο ευρύτερο κοινό στο Κέντρο Ξένων Γλωσσών της Φιλοσοφικής Σχολής του Ζάγκρεμπ από το 2000. 
Αναφερόμενη στα "βήματα" που πρέπει να γίνουν για την περαιτέρω προώθηση των νεοελληνικών σπουδών στην Κροατία, τόνισε ότι θα ήταν σημαντικό να ιδρυθεί ανεξάρτητη Έδρα για τη Νεοελληνική Φιλολογία, στο πλαίσιο της έδρας αυτής οι φοιτητές θα μελετούσαν, όχι μόνο τη γλώσσα, αλλά και την ιστορία της χώρας, καθώς και τη λογοτεχνία. 
Έτσι, οι νέοι φιλόλογοι θα έπαιρναν τα απαραίτητα εφόδια από πολύ νωρίς, ώστε να καταστούν ικανοί στην περαιτέρω σταδιοδρομία τους να ασχοληθούν με τη γλώσσα. 
Επεσήμανε ακόμη ότι πέρα από την έλλειψη ανθρώπινου δυναμικού, το μεγαλύτερο εμπόδιο για τους Κροάτες εκπαιδευτικούς είναι η απουσία απαραίτητου υλικού- βιβλίων, εγχειριδίων και άλλων διδακτικών μέσων.
Κληθείσα να διατυπώσει τη θέση της για τη σημασία των κλασσικών σπουδών στον δυτικό πολιτισμό, ανέφερε ότι οι περισσότερες χώρες της Δυτικής Ευρώπης ακολουθούν το υφιστάμενο παραδοσιακό σύστημα της εκπαίδευσης και παραμένουν προσηλωμένες στο απαρχαιωμένο εκπαιδευτικό πρόγραμμα που βασιζόταν στη διδασκαλία της λατινικής και λιγότερο της ελληνικής γλώσσας.
"Όμως, ουσιαστικός στόχος της αρχαιομάθειας είναι, όχι μόνο να γνωρίσουν οι νέοι τη χώρα που θεμελίωσε πανανθρώπινα ιδανικά, ούτε βέβαια για να εντρυφήσουν στη γλώσσα, της οποίας τα πλούτη διατηρούνται πολυεδρικά σε πολλές ξένες γλώσσες, αλλά για να μπορέσουν να καταλάβουν το αρχαίο πνεύμα, στο οποίο καθρεφτίζονται οι βασικές αξίες όλης τής ανθρωπότητας" υπογράμμισε η κ. Τσρνκόβιτς.
Το πρώτο ελληνο-κροατικό λεξικό της Κοραλία Τσρνκόβιτς παρουσιάστηκε στην Αθήνα σε εκδήλωση που διοργανώθηκε από την πρεσβεία της Κροατίας στην Ελλάδα και τον Οργανισμό για τη Διάδοση της Ελληνικής Γλώσσας.
ΑΠΕ - ΜΠΕ



 

φώτο-βίντεο Mairi Lagana
Copyright © 2014#

Δεν υπάρχουν σχόλια: