Συγγραφείς αυτού του ιστολογίου είναι ο καθένας από μας, που έχει να πει, να παρατηρήσει και να σχολιάσει κάτι για τα θέματα της ΠΑΙΔΕΙΑΣ.
Ενυπόγραφα θέματα για ανάρτηση γίνονται απλά με ηλεκτρικό μήνυμα στη διεύθυνση:kapistri@gmail.com και δημοσιεύονται χωρίς λογοκρισία. Τα σχόλια είναι ελεύθερα για τον καθένα, ακόμα και ανώνυμα!

Τρίτη, 27 Οκτωβρίου 2015

Πρότυπα, πειραματικά και σχολεία αρίστων, τρεις διαφορετικοί και διακριτοί τύποι σχολείων

«Τα πρότυπα  ηφάνισται δια ταύτα ουδέ οι νέοι γίνονται θαυμασταί»
Ιω. Χρυσόστομος

Με το παρακάτω κείμενο θα επιχειρήσω να αναζητήσω τις ομοιότητες και διαφορές, αν υπάρχουν, μεταξύ των ειδικού τύπου σχολείων, όπως είναι τα πρότυπα, τα πειραματικά και τα σχολεία των αρίστων. Και με την όποια εμπειρία απόκτησα στις τέσσερις περίπου 10ετίες που υπηρέτησα την εκπαίδευση, να προσεγγίσω τον ειδικό σκοπό που ενδεχομένως επενδύεται στο καθένα, τα όριά του, καθώς και τον τρόπο λειτουργίας του. Και θα το κάνω ξεκινώντας από την άποψη ότι «αρχή σοφίας η των ονομάτων επίσκεψις».
1.- Πρότυπα : Η λέξη ήδη υποδηλώνει έναν τύπο σχολείου που οφείλει να είναι π ρ ό τ υ π ο. Που σημαίνει, υποθέτω, πρότυπο προς μίμηση. Πρότυπο, πολλαπλασιαστή μιας δοκιμασμένης εμπειρίας, πρότυπο με εκπαιδευτική αποστολή.  Αν είναι έτσι, τότε πρέπει να διευκρινιστεί με σαφήνεια πρότυπο ως προ τί και πρότυπο για ποιον.
α.- Και πρώτα ως προς τί. Κατά την άποψή μου, θα πρέπει να είναι ένα σχολείο στη δόμησή του όμοιο, αλλά και διαφορετικό,  με τα συμβατικά. Δηλαδή, να λειτουργεί  με όμοιο πρόγραμμα σπουδών, κανονικό αριθμό μαθητών, ίδιο ωράριο λειτουργίας και προφανώς και όμοια σύνθεση μαθητόκοσμου. Για να είναι όμως πρότυπο θα πρέπει να διαφοροποιείται ως προς τα άλλα στοιχεία που διαμορφώνουν την ποιότητα της λειτουργίας του. Να διαθέτει, δηλαδή, άνεση χώρων, τόσο μέσα στο σχολείο όσο και έξω, επάρκεια εποπτικών μέσων, βιβλιοθήκη, όλα τα ηλεκτρονικά μέσα που θα κρίνονταν αναγκαία και το σημαντικότερο εκπαιδευτικό προσωπικό αυξημένων προσόντων, προκειμένου, στον τύπο αυτό του σχολείου η διδακτική παρέμβαση να είναι η δυνατόν άριστη.
β.- Πρότυπο για ποιον.  Πρώτα για τους εκκολαπτόμενους στα παιδαγωγικά πανεπιστήμια αυριανούς εκπαιδευτικούς. Οι οποίοι θα παρακολουθούν δειγματικές διδασκαλίες, αλλά και θα οργανώνουν οι ίδιοι διδασκαλίες, στο πλαίσιο της πρακτικής τους εξάσκησης, υπό την καθοδήγηση έμπειρων εκπαιδευτικών. Το ίδιο, σε διαφορετικό επίπεδο, μπορεί να γίνεται και για τους νεοδιόριστους και ιδιαίτερα για όσους ο χρόνος μεταξύ της αποφοίτησής τους και του διορισμού είναι μεγάλος. Και βέβαια στα ίδια σχολεία και στο πλαίσιο των επιμορφωτικών σεμιναρίων , μπορούν υπό την επίβλεψη των Σχολικών Συμβούλων να οργανώνονται επιμορφωτικά σεμινάρια για τους υστερούντες, αλλά και για όσους επιθυμούν ή κρίνεται αναγκαίο. Είναι προφανές ότι το επίπεδο των μαθητών των σχολείων αυτών θα είναι ό μ ο ι ο  με εκείνο των συμβατικών, ώστε το πρότυπο προς μίμηση να είναι η ποιότητα της διδακτικής παρέμβασης  και μόνο. Συνεπώς ο αριθμός των μαθητών θα γίνεται με κλήρωση σε επιθυμούντες εντός και εκτός σχολικής περιφέρειας.
Από τα παραπάνω προκύπτει ότι η αποστολή ενός παρόμοιου πρότυπου είναι καθαρά εκπαιδευτική και σκόπιμο είναι ότι ένα ή και δύο παρόμοια πρότυπα θα πρέπει να λειτουργούν σε κάθε περιφέρεια και βεβαίως σε κάθε έδρα παιδαγωγικού τμήματος .
2.-  Ένα άλλο είδος «προτύπου»
Σε άρθρο του (ΒΗΜΑ 15-3-15) ο κ. Μπαμπινιώτης, προφανώς μεταφέροντας τον ισχύοντα νόμο περί προτύπων,  δίνει ένα διαφορετικό τύπο «προτύπου», ο οποίος, για τη λειτουργία του, «προϋποθέτει το δυναμικό των λεγόμενων «καλών μαθητών» (όχι ¨αρίστων») δηλαδή μαθητές με αυξημένες μαθησιακές ικανότητες», που θα επιλέγονται με «γραπτές εξετάσεις». «Προϋποθέτει ένα αξιοκρατικά επιλεγμένο (πράγμα που έχει γίνει), κατάλληλα επιμορφωμένο  και περιοδικά αξιολογούμενο» κ.λπ.  Είναι προφανές πως ο τύπος αυτός του προτύπου, δεν είναι πρότυπο προς μίμηση και προς άσκηση των νέων κυρίως εκπαιδευτικών. Και δεν προσφέρεται ακριβώς γιατί «προϋποθέτει το δυναμικό των λεγόμενων «καλών μαθητών».  Γεγονός που από μόνο του το ακυρώνει ως πρότυπο  … σπουδής.    Θα έλεγα δε, σεβόμενος και την ονοματολογία, ότι αυτός ο τύπος σχολείου είναι, αν όχι σχολείο  «αρίστων», έστω, σχολείο «καλών» μαθητών. Σχολείο «μαθητών με αυξημένες μαθησιακές ικανότητες» ή σχολείο «υψηλών επιδόσεων» κ.λπ.  Στην περίπτωση δε, που με πολιτική απόφαση επιλέγεται αυτή η μορφή, ορθώς οι μαθητές πρέπει να επιλέγονται με εξετάσεις, και το προσωπικό να είναι αξιοκρατικά επιλεγμένο, ο δε αριθμός των σχολείων περιορισμένος και βέβαια ο πήχης των δυσχερειών για τους μαθητές  υψηλότερος από εκείνον των συμβατικών σχολείων. Πρόκειται όμως για άλλον τύπο σχολείου που δεν προσφέρεται για τον πολλαπλασιασμό και τη διάχυση νέων ιδεών. Και βέβαια ούτε για την εκπαίδευση των εκκολαπτόμενων, νεοδιόριστων και λοιπών εκπαιδευτικών. Με λίγα λόγια ο τύπος του προτύπου προς μίμηση  έχει στόχο και την εκπαίδευση και επιμόρφωση των εκπαιδευτικών, ενώ ο τύπος του σχολείου των «καλών μαθητών» στόχο έχει την ενίσχυση  των καλών μαθητών  κάτι που μπορεί να ικανοποιηθεί με την ίδρυση τ ρ ί τ ο υ τύπου σχολείου  ήτοι του σχολείου των αρίστων. Η επιλογή είναι π ο λ ι τ ι κ ή απόφαση.
2.- Πειραματικά σχολεία
Ήδη ο όρος πειραματικά σηματοδοτεί και το περιεχόμενο των σχολείων αυτών. Πειραματικά ως προς τις διδακτικές καινοτομίες, την αξιολόγηση νέων προγραμμάτων σπουδών, των αντίστοιχων διδακτικών βιβλίων κ.λπ., προκειμένου, πριν από τη γενίκευσή τους, να υποστούν τη βάσανο του ελέγχου και της αξιολόγησης. Υπό τον έλεγχο του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου των Σχολικών Συμβούλων ή και άλλων ειδικών, διαμέσου του οποίου θα  ανατροφοδοτείται το εκπαιδευτικό σύστημα.  Ασφαλώς ο τύπος αυτός των σχολείων προϋποθέτει επίσης επιλεγμένους και ειδικά επιμορφωμένους  εκπαιδευτικούς. Για να έχει όμως νόημα ο πειραματισμός οι μαθητές πρέπει να είναι ακριβής εικόνα των μαθητών των συμβατικών σχολείων. Και συνεπώς οι μαθητές θα επιλέγονται με κλήρο στους επιθυμούντες είτε ανήκουν στην περιφέρεια είτε όχι.  Σε κάθε διαφορετική περίπτωση το κάθε πείραμα με επιλεγμένους μαθητές θα επιτυγχάνει εκ των …προτέρων.
Συμπερασματικά μιλάμε για τρεις διαφορετικούς τύπους σχολείων . Κάθε ανάμειξη τους ακυρώνει όλους. Και το μόνο που επιτυγχάνει είναι να δημιουργεί σύγχυση γύρω από το σκοπό του καθενός.  Ευχή είναι το θέμα να μπει στο τραπέζι των διαβουλεύσεων και οι διακεκριμένοι τύποι των τριών σχολείων να προστεθούν  σε άλλους διακεκριμένους τύπους, όπως τα μουσικά σχολεία κ.ά. και να βρει μια λύση λειτουργική και συναποδεκτή από όλους. Και άρα βιώσιμη.
Και  μία ακόμη ευχή : Στο ίδιο τραπέζι των διαβουλεύσεων να επανέλθει και παλαιό αίτημα ( για πρώτη φορά είχε τεθεί από τον Ε.Παπανούτσο) της ίδρυσης κλασικών λυκείων στα οποία η έμφαση θα δίδεται στη σπουδή του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού και βεβαίως και στη σπουδή της αρχαίας ελληνικής γλώσσας, ώστε σε εύλογο χρόνο να προκύψουν οι νέοι ελληνιστές που θα δώσουν εξ αρχής τον πολιτισμό των προγόνων και βεβαίως τις νέες μεταφραστικές προσεγγίσεις.
Αχιλλέας Λεοντάρης (Aleontaris@gmail.com)

Δεν υπάρχουν σχόλια: